Действия с Документом
Знайшлі невядомыя раней звесткі пра дзеяча БНР
У Светлагорскім раёне выяўлены невядомыя раней звесткі з жыцця Сцяпана Некрашэвіча – ініцыятара стварэння і першага старшыні Інстытута беларускай культуры.
Вандроўка адбылася з нагоды 125-годдзя з дня нараджэння С.Некрашэвіча, якое споўнілася 8 траўня. У 1918 г. ён быў прадстаўніком Беларускай Народнай Рэспублікі на Украіне. У 1922-м прапанаваў стварыць Інстытут беларускай культуры, быў яго першым старшынём, а ў 1928-м удзельнічаў у ператварэнні Інбелкульта ў Беларускую Акадэмію навук. У 30-м С.Некрашэвіча прыгаварылі да высылкі, у 37-м – расстралялі. У 1988 годзе акадэмік С.Некрашэвіч быў поўнасцю рэабілітаваны.
"Данілоўка – фальварак у Бабруйскім павеце, уласнасць Некрашэвічаў". Гэтыя звесткі – з першага тому "Геаграфічнага слоўніка Польскага Каралеўства і іншых славянскіх краін", які выдадзены ў 1880 годзе. Тут і нарадзіўся будучы навуковец і грамадскі дзеяч. Рыхтуючыся да вандроўкі, яе ўдзельнікі адшукалі і тапаграфічную мапу, на якой пазначана Данілоўка. Цяпер гэтая вёска – у Краснаўскім сельсавеце Светлагорскага раёна.
Вандроўку наладзілі сябры Таварыства беларускай мовы імя Ф. Скарыны, краязнаўцы і моладзь са Светлагорска. У Данілоўцы шануюць памяць аб сваім славутым зямляку. Удзельнікі вандроўкі на працягу двух дзён запісалі шэраг звестак пра С.Некрашэвіча, якія раней не былі вядомыя. Высветлена, што па веравызнанні ён быў праваслаўным. Выклікае цікавасць паведамленне мясцовых жыхароў аб тым, што аднойчы разам з С.Некрашэвічам сюды прыязджаў Янка Брыль. У вёсцы ўзгадваюць, што ў С.Некрашэвіча былі трое братоў і дзве сястры, якіх у 1930-х таксама выслалі, і назад ніхто не вернуўся. Сцвярджаюць таксама, што ў Данілоўцы тайна захоўвалася частка рукапісаў С.Некрашэвіча, аднак падчас рэпрэсій 1950-х гадоў іх вымушаны былі спаліць з меркаванняў перасцярогі.
Краязнаўца і журналіст В.Раманцоў запісаў са словаў вяскоўцаў назвы мясцовых урочышчаў – у выніку будзе складзены тапанімічны слоўнік наваколляў Данілоўкі. Удзельнікі вандроўкі распаўсюдзілі ў вёсцы інфармацыйны матэрыял да 125-годдзя С.Некрашэвіча, а таксама адправілі з радзімы акадэміка вітальны ліст ва ўсе установы Беларусі, Літвы, Расіі і Украіны, дзе С.Некрашэвіч навучаўся ці працаваў. Гэты ліст накіраваны таксама ў шэраг культурна-асветніцкіх і іншых ўстаноў краіны, якія маюць адносіны да ўшанавання памяці аб гэтым выбітным дзеячы.
Міхаіл Мікіціч
08.05.2008