Belnarod.org – Сайт региональных новостей от гражданских и профсоюзных активистов, журналистов и просто небезразличных людей

Формула успеха от директора могилевского агрокомбината "Заря" Леонида Моисеева: нужно заботиться и о работниках, и о работе.

Мысль, на первый взгляд, не блещет оригинальностью. Но еще со времен "развитого социализма" сплошь и рядом на первое место ставили именно работу. В агрокомбинате все иначе. Тут привыкли удивлять сюрпризами. И социальными, и экономическими. Потому и дело ладится лучше некуда: хозяйство уверенно выбивается в общенациональные лидеры.

Летний заработок в деревне до двух миллионов в месяц

Практически для всех работников здесь возводят не просто домики, а настоящие коттеджи (себестоимость последней "модели" зашкаливает за 25 тысяч долларов). Заработки механизаторов в сезон достигают тысячи и более долларов.

Здесь нет проблемы, как удержать людей. "Заря" взяла за правило переманивать к себе специалистов не только с близлежащих хозяйств, но даже из самого Могилева. Замкнутый цикл производства – от поросенка, цыпленка, теленка до фасованной колбаски и ветчинки – делает свое дело. Фирменные магазины агрокомбината, торгующие собственными молочными и мясными продуктами, конкурируют с товарами признанных лидеров региона – Бобруйского и Могилевского мясокомбинатов.

Деревня покупает воздушную эскадрилью

Уже в июне этого года агрокомбинат намеревается купить аж три самолета для обработки своих пахотных земель.

Забота проявляется не только о полях, но и фермах. Вот последняя новинка: здесь стали производить… колбасу для коров!

Это не красивая метафора. В коровьей колбасе используют зерно, консерванты, не позволяющие ему плесневеть, специальные добавки и плотную оболочку. Длина одного такого изделия достигает 60 метров, что, по идее, должно заинтересовать Книгу рекордов Гиннеса.

Самое любопытное, что колбаса не просто пришлась по вкусу буренкам – ее по достоинству "оценили" и экономисты хозяйства: новый корм в два раза дешевле традиционных комбикормов. Теперь осталось придумать какие-нибудь деликатесы для хрюшек и кур, которых в "Заре" в избытке, и вся тамошняя живность заживет в полное удовольствие.

Николай Ланюк

Бобруйская швейная фабрика "Славянка" выпустила новую коллекцию верхней летней одежды.

Швейники создали около 30 наименований мужских и женских брюк, жакетов, бриджей, юбок, использовав новейшие разработки специалистов Оршанского льнокомбината.

Идея может стать "золотой" жилой

Первые партии изделий из льна уже поступили белорусским торговым предприятиям. По цене одежда рассчитана на средний уровень покупательской возможности населения. В перспективе не исключены поставки основным зарубежным партнерам бобруйчан.

На белорусские льняные изделия уже обратил внимание Чрезвычайный и Полномочный Посол Индии в Беларуси Раджендра Кумара. Знакомясь недавно с экспозицией выставочного центра "Могилевторгсервис", он заявил: "Здесь я вижу безграничные возможности для нашего сотрудничества".

Что стопорит дело

В то же время льноводческая отрасль на Могилевщине оказалась в непростой ситуации. За последние пятнадцать лет посевные площади льна сократились с 19 до 10 тысяч гектаров. По словам специалистов, тому виной прекращение
возделывания культуры в чернобыльских районах.

Потери в валовом сборе льноволокна удалось минимизировать за счет увеличения урожайности. Однако ежегодно сельчане недополучают значительное количество продукции из-за гибели посевов. Так, год назад лен погиб почти на четверти площадей. Сократилось и общее количество уборочной техники. С 1990 года число льнокомбайнов в области уменьшилось в несколько раз.

Есть надежда на реализацию областной программы возрождения села на 2006-2010 годы, которой предусмотрено развитие отрасли. Не покупать же за границей то, что можем произвести сами, считают специалисты.

Сергей Гутаревич

Дзве сотні сельскіх гаспадарак Магілёўшчыны маюць 26 мільярадў рублёў запазычанасцей.

За апошнія пяць гадоў аб'ём працы Магілёўскага абласнога гаспадарчага суда узрос ўдвая. Суддзі звязваюць гэта з развіццём эканомікі: у працэсе зменаў і ўдасканалення механізмаў узнікаюць праблемы, якія прадпрыемствы імкнуцца вырашаць цывілізаваным шляхам у судзе.

Большая частка спраў, якія разглядаюцца Магілёўскім гаспадарчым судом, звязаны з разлікамі (а дакладней – неразлікамі) за пастаўленую прадукцыю і выкананыя паслугі. Такія спрэчкі складаюць 90% ад агульнай колькасці, і апошнімі гадамі іх становіцца ўсё болей. Сёлета ў Магілёве ўжо разгледжана каля дзвюх тысяч спраў аб разліках.

Паводле меркавання суддзяў, сітуацыя тлумачыцца ў асноўным складаным фінансавым становішчам прадпрыемстваў. Сярод даўжнікоў, якія найбольш часта выступаюць адказчыкамі, пераважаюць арганізацыі сістэмы спажывецкай кааперацыі, жыллёва-камунальнай гаспадаркі, будаўнічыя арганізацыі і сельскія гаспадаркі. Што да апошніх, дзве сотні маюць 26 мільярдаў рублёў неаплачаных даўгоў. І ў звязку з іх неплацёжаздольнасьцю выканаць судовыя рашэнні даволі складана.

У такіх выпадках суддзям і выканаўцам не выпадае прымаць катэгарычныя меры да даўжнікоў. Ім даводзіцца меркаваць: куды пойдуць працаваць работнікі гаспадаркі, калі яна канчаткова абанкруціцца і зліквідуецца, і хто, урэшце, будзе сеяць хлеб, даіць кароў... Нават арыштаваць матэрыяльныя актывы немагчыма, бо калі забраць трактар і камбайн, сяляне не змогуць працаваць далей.

Паводле старшыні абласнога гаспадарчага суда Віктара Багуслаўскага, з меркавання вышэйшай мэтазгоднасці даводзіцца "грашыць" супраць роўнасьці ўсіх перад законам, таму што проста немагчыма зрабіць іначай.

Выкананне рашэнняў у дачыненні да сельгаспрадпрыемстваў, якія вінны грошы, нярэдка ідзе два-тры гады. Вельмі часта судовыя выканаўцы шукаюць сродкі дэбітораў, якія маюць запазычанасць, у сваю чаргу, перад сельскай гаспадаркай за пастаўленую прадукцыю (напрыклад, за збожжа, здадзенае на хлебакамбінат), і таксама не разлічваюцца.

Сяргей Гутарэвіч

Пятая частка насельніцтва Магілёўшчыны – пенсіянеры, якіх клапоціць пенсія і медыцынскае абслугоўванне.

Беларусь – краіна, якая старэе. Зніжэнне нараджальнасці і павелічэнне смяротнасці вядуць да старэння насельніцтва. У Магілёўскай вобласці сёння колькасць людзей ва ўзросце старэйшым за працаздольны (як вядома, для жанчын гэта – больш за 55 гадоў, а для мужчын – больш за 60) складае 21,2% ад усяго насельніцтва.

Старэнню грамадства была прысвечана сустрэча з журналістамі кіраўніцтва сферы сацыяльнага забеспячэння Магілёўскай вобласці, а таксама іншых галін, ад якіх залежыць жыццё і дзейнасць састарэлых людзей. Чыноўнікі лічаць, што змяненне дэмаграфічнай структуры дыктуе новыя ўмовы жыцця: трэба садзейнічаць пашырэнню магчымасцяў людзей сталага ўзросту, каб яны маглі весьці паўнавартаснае, здаровае і бяспечнае жыццё, а таксама браць актыўны ўдзел у жыцці грамадства.

Самі пенсіняеры сёння найбольш заклапочаны дзвюма галоўнымі праблемамі: сваім узроўнем жыцця і станам здароўя. Сярэдні памер пенсіі ў Магілёве – 263,1 тыс. рублёў. Не надта значнай колькасці пенсіянераў удаецца ўладкавацца на любімую працу бабуль і дзядуль – вахцёрам, а таму большасць занятыя сезоннай апрацоўкай уласных сотак на лецішчах. Менавіта адданай працай на градках яны імкнуцца зрабіць таннейшым харчаванне сваё і ўсёй сям'і.

Сельскія пенсінеры – цяпер увогуле самыя заможныя людзі ў вёсках. У адрозненне ад сваіх дзяцей і унукаў, якія працуюць у сельскіх гаспадарках і маюць невялікія, а часта і нерэгулярныя заробкі, вясковыя старыя належным чынам атрымліваць грошы. Але вельмі часта яны вымушаны траціць іх на жыццё маладых людзей са сваёй сям'і.

Цяпер грашовая дапамога дзяржавы беларускім пенсіянерам (сярэдняя ў краіне – 115 долараў) з'яўляецца самай вялікай на постсавецкай прасторы, акрамя балтыйскіх краін. Аднак каб утрымаць свае пазіцыі ва ўмовах складанай дэмаграфічнай сітуацыі, пенсійную сістэму Беларусі чакае рэфармаванне. Мяркуюць разабрацца з льготнікамі, каб прадпрыемствы, якія датэрмінова адпраўляюць людзей на заслужаны адпачынак з-за шкодных умоў працы, самі плацілі частку пенсіі. Увогуле пенсійную сістэму думаюць зрабіць шматузроўневай, каб знайсці дадатковыя крыніцы фінансавання.

Старыя людзі – гэта асобыя пацыенты для медыцынскіх устаноў. У Магілёўскай вобласці ствараюцца герыатрычныя кабінеты – спецыяльна для састарэлых. Іх ужо 40. Там праводзяцца штогадовыя медыцынскія агляды асобаў, якія дасягнулі 60-гадовага рубяжа.

Дарэчы, агульная працягласць жыцця жыхароў Магілёўшчыны, паводле афіцыйнай інфармацыі, – 67,7 гадоў. Прычым для мужчын гэты паказчык складае толькі 62 гады, а для жанчын – 73,9 гадоў. Альбо мужчыны больш працуюць і не шкадуюць сваіх сіл, альбо слабы пол насамрэч больш цягавіты.

Сяргей Гутарэвіч

В кинотеатрах Могилёвской области отменен показ скандальной ленты – этого потребовали православные верующие.

В кинотеатре "Чырвоная зорка" в областном центре премьера была назначена на 2 июня. Причиной такого решения стали письма довольно агрессивного характера, направленные в адрес вертикали, а также предприятия "Могилевоблвидеопрокат" православными христианами.

Как пояснил гендиректор последнего Андрей Бычков, прокат картины планировался в вечерние часы и с максимальным ограничением аудитории – для зрителей от 18 лет. Однако теперь стало очевидно, что фильм в кинотеатрах области вообще не будет показан:

– По традиции мы устраиваем премьеру фильма в Могилеве спустя две недели московских показов. Позже – не имеет смысла, так как картина уже выйдет на DVD и в кинотеатрах не будет иметь коммерческого успеха.

Более 60 могилевских верующих назвали свое письмо во всевозможные инстанции "Код да Винчи" – Богохульство". В письме в частности говорится: "Этот фильм – дерзкое глумление и вопиющее кощунство… Кара Божия на этот раз будет, несомненно, посильнее той грозы, которая унесла десятки жизней на Немиге. А ведь тогда был "всего лишь" праздник пива на Праздник Святой Троицы. Что будет на этот раз? Наводнение? Засуха? Птичий грипп? Моровая язва? А может война?"

Однако многие могилевчане, читавшие роман Дэна Брауна, свободно продающийся в книжных магазинах, считают его примером художественной фантастики, которая не оскорбляет чувства верующих. Кстати, подобная ситуация складывалась в Могилеве во время демонстрации фильма "Страсти Христовы". Но в тот раз на показ картины это не повлияло.

– Я смотрел фильм "9 рота" и тоже многим был не доволен. Ну не могли советские войска бросить целую роту на произвол судьбы, забыть, – высказывает свое мнение один из могилевских ветеранов войны в Афганистане. – Но ветераны Афгане не встали на дыбы, это же кино!

– Художественные произведения нельзя мерить мерками документальных событий, – считает ещё один потенциальный зритель "Кода да Винчи". – В противном случае придется вообще отвергнуть свободу творчества, и под запрет попадут многие шедевры искусства от "Фауста" Гётте до "Мастера и Маргариты" Булгакова.

Сергей Гутаревич

У Магілёве адкрыўся першы ў вобласці палкавы храм унутраных войскаў.

Урачыстае асвячэнне праваслаўнага храма-капліцы ў гонар Георгія Перамоганосца адбылося ў пасёлку Вейна пад Магілёвам, на тэрыторыі брыгады аховы аб'ектаў вайсковай часткі 6713.

Навошта малітва вайскоўцам

Невялікі драўляны храм узводзілі шэсць гадоў. На будаўніцтва ахвяравалі грошы афіцэры брыгады, прапаршчыкі і вайскоўцы-кантрактнікі.

Першую службу правёў архіепіскап Магілёўскі і Мсцілаўскі Сафроній. Потым адбыўся хросны ход. Камандзіры лічаць, што ў вайскоўца павінна быць не толькі моц і сіла волі, але і высокія маральныя якасьці, пра якія менавіта царква і можа паклапаціцца.

Армейская капліца ў Магілёве – чацвёртая па ліку ў вайсковых частках унутраных войскаў Беларусі, але першая ў вобласці.

Навошта малітва зьняволеным 

Адметна, што невялікія праваслаўныя храмы зьяўляюцца і ў выпраўленчых установах. Летась, напрыклад, у шклоўскай калоніі. Царкву некалькі гадоў будавалі зьняволеныя, а сродкі збіралі ўсёй грамадой. Спонсарамі сталі два калісьці асуджаныя прадпрымальнікі. "Прыгожая, – з замілаваннем гаворыць мясцовы святар, – Выглядае ў "зоне", як райскі куток па-за калючым дротам. Асуджаныя гавораць, што храм ім вельмі патрэбен: каб паставіць свечку, памаліцца і пабыць сам на сам з Богам".

Збіраюцца будаваць храм і ў Горацкай калоніі строгага рэжыму. Гэта, дарэчы, адна са старйэшых папраўчых устаноў у краіне. Там утрымліваюцца людзі, якія ўчынілі цяжкія злачынствы, і часьцей не першым разам, а таму атрымалі вялікія тэрміны пакарання. У калоніі нядаўна адчыніўся малельны пакой для праваслаўных вернікаў, але месца ўсім, хто хоча прысьці па сповядзі і маліцца, не хапае. Таму мяркуюць пабудаваць драўляную царкву.

Зьняволеныя, паводле слоў горацкага святара айца Ўладзіміра, гадамі ідуць да пакаяння і ўрэшце прыходзяць да Бога.

Сяргей Гутарэвіч

На Могилевщине ведут борьбу с убытками и льготами на общественном транспорте.

Наладить автобусное сообщение для жителей отдаленных и малонаселенных деревень должны помочь частники. К такому решению пришли депутаты Могилевского облсовета, обсуждая работу общественного автомобильного транспорта.

По статистике, частники перевозят каждого пятого жителя Могилевщины. Местные власти не раз заявляли, что с появлением микроавтобусов индивидуальных предпринимателей удалось за короткий срок решить транспортную проблему. На остановках исчезли толпы пассажиров, ушли в небытие штурмы автобусов и троллейбусов в час пик. Значительно легче и быстрее стало попасть в другой город: например, автобусное путешествие в Минск сократилось на целый час!

Теперь владельцам маршруток нарежут новый участок работы. По решению депутатов, при выдаче разрешений индивидуальным перевозчикам на работу за пределы города графики работы и маршруты придется согласовывать с райисполкомами. Это значит, пояснил один из участников обсуждения, частник получит "не только свободу действий", но и обязанности заезжать в дальние деревни, в которые гонять большие автобусы слишком дорого.   

Индивидуальные предприниматели восприняли это решение настороженно. И все же, заявил один из лидеров местного профсоюза автоперевозчиков, не произошло главного, чего действительно боялись: городским маршрутникам не навесили вояжи по дальним деревням в качестве обязательной нагрузки к основной работе. 

Но помогут ли эти меры решить главную проблему государственных транспортных организаций, которой является старение подвижного состава? Гендиректор предприятия "Облавтотранс" Валерий Василевский утверждает, что из 700 автобусов, бегающих по дорогам области, минимум половина отработала свой срок. Например, последний "Икарус" (а таких около 150) был куплен в 1991 году. Еще полтора-два года эти машины отработают, а потом их обязательно придется заменить. Кстати, частники подобный этап в своей деятельности прошли несколько лет назад, когда исчезли отслужившие свое микроавтобусы "РАФы". Кстати, и пассажиры, и водители признаются, что старые, бэушные "Мерседесы" по комфортности и надежности привлекательнее новых постсоветских машин.

Ежегодно автопарки области недобирают около 15 миллиардов рублей доходов из-за перевозок разного рода льготников. В связи с этим депутаты решили просить Министерство транспорта и коммуникаций Беларуси скорректировать ситуацию.    

Сергей Гутаревич

Пакінут у сіле прысуд, вынесены прыканцы года ўдзельнікам крычаўскай банды.

Крычаўская справа – адна з самых гучных у Магілёўскай вобласці. Злачынная група з маладых людзей крала, рабавала і забівала людзей. Было ўчынена пяць забойстваў, больш дзесятка разбойных нападаў. Бандыты рабавалі дамы ў Крычаве, гвалтоўна спынялі аўтамабілі на трасе, каб завалодаць маёмасцю людзей. Так цягнулася больш за тры гады, з 2001 па 2004 год, на тэрыторыі Магілёўскай і Мінскай абласцей.

На лаве падбудных апынуліся дзесяць чалавек. Працэс доўжыўся чатыры месяцы. У зале суда была выстаўлена ўзмоцненая ахова – сваякі забітых патрабавалі жорсткага пакарання злачынцам.

Падрабязнасці справы сапраўды шакіравалі. Удзельнікі банды праламывалі людзям галовы бітамі і дубінкамі. Яны здзекваліся над пацярпелымі, каб прымусіць іх аддаць грошы, і ўжывалі дзеля гэтага ўдаўкі і нажы, а таксама электраўцюг. І гэта пры тым, што самаму малодшаму ўдзельніку банды цяпер толькі 20 гадоў, а першыя злачынствы ён учыніў, калі яшчэ быў непаўнагадовым.

Прысуд жорсткі: двум завадатарам банды – выключная мера пакарання, астатнім – ад 12 да 25 гадоў у калоніі ўзмоцненага рэжыму, з канфіскацыяй маёмасці. Такі прысуд у Магілёўскім абласным судзе лічаць заслужаным і справядлівым, і цяпер Вярхоўны суд пакінуў яго без змяненняў. Алега Патапенку і Вячаслава Князькова, якім цяпер 24 і 25 гадоў, расстраляюць.

Абласны суд вынес яшчэ і прыватнае вызначэнне пра недахопы і грубыя парушэнні закона ў дзейнасці Крычаўскага РАУС. Суддзя Яўген Маісеенка сказаў журналістам, што ў яго практыцы такое ўпершыню: калі злачынцаў рэальна маглі спыніць і не зрабілі гэтага.

Наколькі справялівыя такія ацэнкі, высветліць Магілёўская абласная пракуратур, якая распачала крымінальную справу па факту бяздзеяння пасадавых асобаў. Кіраўніцтва абласнога ўпраўлення ўнутраных справаў запэўніла, што да парушальнікаў закона будзе самае жорсткае стаўленне.

Сяргей Гутарэвіч

Десятки тысяч могилевчан нигде не трудятся и не числятся безработными.
Власти Могилевщины озадачены тем, что в области образовалась целая прослойка людей, которые не имеют постоянного места работы, но и безработными не числятся. Это, по мнению вертикали, создает потенциальную социальную угрозу и побуждает исполкомы к упреждающим действиям – например, созданию новых производств в отдаленных райцентрах и поселках городского типа.

По официальным данным, уровень безработицы на Могилевщине составляет 1,8% от экономически активного населения. Количество тех, кто стоит на "бирже труда", постоянно снижается: с 18 тысяч человек в 2003 году до 8,8 тысячи в 2005. Год назад в области создано более 12 тысяч новых рабочих мест. Но эти цифры вряд ли отражают полную картину занятости населения.

Проведем простой арифметический подсчет по прошлогодним данным. В Могилевской области проживало 700 тысяч трудоспособного населения. Из них около 480 тысяч были экономически активны, то есть – официально работали. Если из числа неработающих вычесть студентов, находящихся в декрете женщин, солдат и заключенных, в "остатке" оказывается около 100 тысяч жителей области, которые в анкетных данных пишут "временно не работаю".

Чем они заняты? Кто чем. Сельчане подрабатывают частным образом по деревням: дрова поколоть, корма заготовить, огород вспахать... Горожане трудятся в "теневом бизнесе". И те, и другие ездят на разные работы в Россию. Особенно активно идут в "гастарбайтеры" жители приграничных районов.

Отсутствие постоянного заработка негативно влияет на криминогенную обстановку. Острой проблемой являются кражи товаров из магазинов в деревнях. Сельчане жалуются, что нередко воры охотятся за заготовленными на зиму припасами, "вычищая" погреба.   

Специалисты службы занятости ссылаются на многочисленные программы, которые способствуют созданию новых рабочих мест. В их числе: развитие малого предпринимательства, возрождение села, создание новых производств... И в это же самое время руководители ряда действующих предприятий рассуждают об избытке рабочей силы и необходимости создать конкуренцию на рынке труда. Индивидуальные предприниматели жалуются на ограничение числа наемных работников и сложности, которые связаны с открытием нового дела и нестабильностью бизнеса. 

Особенно остро эта проблема ощущается в сельских районах, где при достаточном количестве трудоспособного населения порой не хватает рабочих рук. Люди сетуют на низкие заработки, администрация хозяйств – на нежелание сельчан работать и повальное пьянство. А некоторые даже вспоминают советские времена, когда тунеядство было наказуемо. Сумеет ли теперь общество решить проблему так называемых "серых рабочих рук"?

Сергей Гутаревич

В Могилеве жильцы "хрущевок" несколько лет противятся новостройке в своем дворе.
Уже несколько лет жильцы семи домов областного центра по улице Сурганова препятствуют строительству новой жилой многоэтажки в своем дворике. Могилевчане обвиняют местные власти в безразличии к их проблемам, а чиновники видят в конфликте пример массового эгоизма.

Недавно произошло очередное открытое столкновение обитателей пятиэтажек и рабочих, которые собирались установить забор на месте будущего строительства. Как только они выгрузили деревянные щиты, их окружили десятка два местных пенсионерок: "Если не уберете забор, ночью растащим его или спалим". Спустя какое-то время рабочие со своим грузом ретировались, а жильцы домов установили добровольное дежурство на въезде в дворик.

Пятиэтажки в месте раздора появились в 1960-х годах, образовав дворик площадью около половины гектара. Жильцы посадили плодовые деревья, организовали игровую и маленькую футбольную площадки для детей. Здесь же сушат белью жители квартир на первом этаже.

Между тем горисполком еще в 1989 году дал добро на строительство там 120-квартирной высотки. Люди написали коллективную жалобу с протестом, и городские начальники того времени уступили. Сейчас идея возникла снова. Строителей привлекает то, что в там есть инженерные сети, а это сократит стоимость и строки строительства.

Протестующие уверяют: "Из 1,5 тысяч жильцов наших домов около тысячи подписались против новостройки во дворе. Люди высказывали это мнение и на общем собрании с участием городских чиновников, но к нему не прислушались и бульдозером уничтожили детскую футбольную площадку".

– Детские площадки вдоль проезжей части обустраивают. На это и деньги, и время, и идеи есть. Но матери туда детей играть не пускают, боятся, как бы малыши на дорогу не выскочили, – высказывает свое мнение молодая мама с ребенком в коляске. – А у нас двор хоть и не обустроенный, зато тихий.

По мнению архитекторов, строительство нового дома не нарушает пожарных и санитарных норм. Это подтверждают экспертизы. Но главное – земля дворика является собственностью государства, а не жильцов близлежащих домов. В свою очередь жалобы во все инстанции пишут и те, кто ждут переезда в новый дом. Мол, взяты льготные кредиты, вложены деньги… И тоже просят принять меры.

Руководство области упрекает городские власти за неумение разъяснять людям свою позицию. Переписка жильцов с разными инстанциями только за последний год выросла почти до сотни листов. Но нет ни новостройки, ни покоя во дворе.

Сергей Гутаревич

У Прыдняроўскім рэгіёне амаль няма могілак нямецкіх салдатаў, якія загінулі падчас другой сусветнай вайны.

Нават нягледзячы на тое, што яшчэ ў пачатку 2003 года было аб'яўлена аб іх арганізацыі паводле дамоўленасці Магілёўскага аблвыканкаму і "Народнага звязу Нямеччыны па дагляду за ваеннымі магіламі".

На той час вырашылі, што нямецкія зборныя могілкі будуць створаны паблізу вёскі Шчаткава пад Бабруйскам. Менавіта ў гэтым раёне, у так званым Бабруйскім катле, загінула шмат немцаў – дзесяткі тысячаў.

Тры гады таму было аб'яўлена аб распрацоўцы адпаведнага праекту і хуткім пачатку работ. Аднак да гэтага часу справа ўсё яшчэ не кранулася з месца. Паводле звестак з Бабруйскага раёна, дамова так і не была падпісана, усё засталося на ўзроўні агульных размоў.

Магілёўскія ветэраны вайны не хаваюць сваёй задаволенасці, што справа "заглохла". "Я ненавідзеў фашыстаў, і паміраць буду – буду ненавідзець. Я лічу, што нельга забывацца на вайну", – шчыра гаворыць адзін з кіраўнікоў абласной ветэранскай арганізацыі.

Увогуле магілёўскія ветэраны доўгі час супрацьстаялі ідэі арганізацыі нямецкіх могілак. Пасля дзсяці гадоў спрэчак большасць усё ж пагадзіліся памяняць свой пункт гледзішча, але толькі пры ўмове, што нямецкія могілкі будуць невялікія і сціплыя.

"Трэба збліжацца, – такую пазіцыю выказаў адзін з ветэранаў. – Канечне, немцы вінаватыя, але і Нямеччына, і мы страцілі ў той вайне мільёны людзей. Трэба перастаць ваяваць цяпер. Няхай моладзь збліжаецца, бо ім жыць разам". Іншыя ветэраны абвінавацілі сваіх больш лаяльных таварышаў у здрадзе. Вось тыповае меркаваньне: "Праўду кажуць, што вайна не скончыцца, пакуль не будзе пахаваны апошні салдат І мы вітаем развіццё сяброўскіх зносінаў паміж Беларуссю і Нямеччынай".

Сяргей Гутарэвіч

Прадстаўнікі нацыянальных дыяспараў памянулі ахвяраў сочынскай авіякатастрофы, хоць беларусы ў ёй не загінулі.

Ініцыятарам жалобнай цырымоніі стала армянская абшчына. Самалёт, які выконваў рэйс "Ерэван-Сочы", у ноч з 2 на 3 мая пацярпеў крушэнне і абрынуўся ў Чорнае мора. Загінулі ўсе 113 чалавек. Большасць ахвяраў – грамадзяне Арменіі.

7 мая ў Палыкавічах паблізу Магілёва сабраліся людзі на царкоўную памінальную службу. Яна адбылася ў праваслаўнай капліцы Святой Параскевы. Прыйшло каля 70 чалавек. Гэта былі не толькі армяне, але і прадстаўнікі іншых нацыянальных дыяспараў Магілёва – украінскай, азербайджанскай, польскай, грузінскай. Сваё спачуванне выказалі кіраўнікі габрэйскай і рускай абшчын. У жалобнай цырымоніі бралі ўдзел таксама прадстаўнікі гарадской улады і амбасады Арменіі ў Беларусі.

Пасля царкоўнай службы людзі прайшлі на бераг Дняпра. Яны кінулі ў ваду жалобны вянок і кветкі. Удзельнікі цырымоніі вырашылі, што гэта сымбалічна: Днепр упадае ў Чорнае мора, дзе загінулі пасажыры і экіпаж авіялайнера.

Сяргей Гутарэвіч

К 2010 году все 25 тысяч могилевчан, стоящих в жилищной очереди, справят новоселье – таково обещание городской вертикали.

Новый город

В ближайшие 10 лет в областном центре появятся 1,7 миллиона новых "квадратов" жилой площади и два микрорайона: "Солнечный" и "Спутник". Жилые высотки вырастут даже на месте бывших военных складов. Могилеву передадут земли пригородных хозяйств, из-за чего у некоторых жителей окраин испортится вид из окна: пасущихся на зеленой травке коров сменят бульдозеры и котлованы. 

По подсчетам специалистов, если в центральной части Могилева снести дома частного сектора, на их месте реально построить не менее 60 тысяч квадратных метров жилья. И эти планы постепенно будут претворяться в жизнь. Например, в районе реки Дубровенка на месте "шанхая" появится 23-этажный дом с большими квартирами свободной планировки. При этом разработчики проекта заявляют, что стройка не затронет находящееся неподалеку Пелагеевское городище в урочище Змеевка.

Старый город

По мнению директора предприятия "Центр по реставрации" Натальи Кузнецовой, один из путей сохранения исторических зданий – передача их частным лицам. Так во второй половине 1980-х годов были переданы ЖСК и восстановлены несколько лежавших в руинах зданий дореволюционной постройки на Ленинской улице. Польские специалисты образцово отреставрировали здание, в котором разместился Дом Польский. Год назад предприниматели открыли торговый центр в здании мужской гимназии, находившемся в аварийном состоянии и под угрозой сноса. Практически полностью перешли в частные руки исторические здания по улице Карла Либкнехта. Своеобразной визитной карточкой города стали пешеходная Ленинская улица, восстановленные здания Национального банка, железнодорожный вокзал, драмтеатр. Своим роскошным убранством поражает строение бывшей городской управы, где теперь разместился Дворец бракосочетания. Есть планы восстановления городской ратуши.

Проблемы реставрации

Однако реставраторы озабочены состоянием инженерной инфраструктуры в исторической части города, дворовых территорий при внешней красоте фасадов. Наталья Кузнецова уверяет, что ситуация, когда костел Святого Станислава в Могилеве был закрыт для обзора жилыми застройками, не повторится.

Однако в течение последних двух лет разразились несколько скандалов. Первый был связан со строительством заправочной станции в исторической части города, возле Быховского рынка. Но протесты журналистов, историков, общественности не были услышаны.

Второй касался методов реставрации Архиерейского Дворца, памятника архитектуры 18-го века. После передачи здания Могилевской православной епархии в нем начался евроремонт. Специалисты обратили внимание на замену некоторых старых элементов декора современными. Представители епархии на это заявили: "Мы не уничтожаем, а сохраняем памятник архитектуры. Когда здание было в ужасном состоянии, канализация текла под пол, это никого не интересовало".

В Могилеве нет ни одного памятника, который был бы занесен во всемирный список ЮНЕСКО. По словам специалистов, в свое время в нем мог бы оказаться Никольский монастырь, но этого не случилось лишь потому, что реставрация там выполнили небрежно.

Сергей Гутаревич

Турыстычных прапановаў хапае – ад паездак на радзіму першага прэзыдэнта Беларусі да экскурсіі "Апошняя сталіца імперыі"

Паводле планаў уладаў на гэту пяцігодку, аб'ём турыстычных паслугаў павінен павялічыцца у 10 разоў. Каб вобласць выйшла на рынак турызма, і праводзілі першы ў гісторыі рэгіёну кірмаш турыстычных паслугаў "Прыдняпроўе-2006". Мэта – паказаць жыхарам Беларусі і замежжа, чым багата рэгіён, якую мае гістрычную спадчыну, як цяпер тут жывуць людзі...

У сельскіх раёнах новай справай займаюцца аддзелы спорту і турызма мясцовых райвыканкамаў. Кіраўскі раён актыўна рэкламуе Дом рыбака на беразе Чыгірінскага водасховішча і палацава-паркавы ансамбль у вёсцы Жылічы. Ёсць што паказаць і ў Мсціслаўскім раёне. Найбольш папулярны маршрут – у Пустынкаўскі Успенскі манастыр XIV стагоддзя, якія цяпер адноўлены. У асноўным сюды прыязджаюць школьнікі з суседніх раёнаў, кошт экскурсіяў невялікі.

А найбольшай папулярнасцю ў гасцей вобласьці карыстаецца Шклоўскі кірунак – радзіма Аляксандра Лукашэнкі. Тут прапануецца экскурсійны маршрут "Малая радзіма". Ён, дарэчы, названы на кірмашы "Прыдняпроўе-2006" лепшым турыстычным прадуктам.

У Магілёве грамадскае аб'яднанне "Эка-турызм" прадставіла прыватную сядзібу ў Бабруйскім раёне, якая называецца "Ізабэла". Па ўсёй краіне такіх ужо паўсотні.

У Бялыніцкі раён часта прыязджаюць замежнікі на паляванне. Цяпер для іх, а таксама для беларускіх паляўнічых і проста аматараў прыроды пабудавалі базу адпачынку "Глушцовы ток", дзе можна жыць з усімі зручнасцямі.

Ёсць цікавыя і недарагія краязнаўчыя туры. Напрыклад, маршрут "Дашкаўка-Баркалабава-Быхаў" за адзін дзень прапануе пабачыць старажытныя замак, праваслаўную царкву і сінагогу.

Экскурсіі па Магілёву каштуюць нятанна: відаць ад таго, што разлічаны ў асноўным на замежнікаў. Адна фірма за тры гадзіны агляда абласнога цэнтра просіць 70 тысяч рублёў, іншая – 180 тысяч, і гэта на транспарце заказчыка. У асноўным акцэнт гіды робяць на тым, што ў горадзе на Дняпры адмовіўся ад прастолу расейскі імператар Мікалай Другі. Экскурсія так і называецца – "Апошняя сталіца імперыі".

Сяргей Гутарэвіч

Руководсто области в ближайшие пять лет мечтает о недостижимом: выйти на средний республиканский уровень развития.

В первом квартале этого года в области выполнены все показатели прогноза социально-экономического развития. Рентабельность производства составила шесть процентов Но при этом, заявил недавно председатель облисполкома Борис Батура, на Могилевщине нет ни одного сельского района, который бы самостоятельно выплачивал заработную плату. "Значит, живем не по средствам. Зарплату начисляем, а не зарабатываем", – был сделан вывод.

По официальным данным, сейчас на складах предприятий области "заморожено" продукции на 337 миллиардов белорусских рублей, это 84 процента от среднемесячного объема производства. Некоторые заводы могут не работать несколько месяцев, продавая старые запасы. Да только покупателей где найти?

Шестая часть предприятий и организаций области получила убытки от своей деятельности. При этом, обращают внимание экономисты, некоторые отчитываются с минимальными убытками: от 1 до 5 миллионов рублей. Отмечен рост дебиторской и кредиторской задолженности.

Многие показатели экономического развития области все еще отстают от среднереспубликанских. А в Чериковском, Чаусском, Краснопольском, Хотимском и Глусском сельских районах они ниже средних по области.
На этом фоне доходы в бюджет от малого предпринимательства замерли на уровне двухлетней давности, что навело руководство области на мысль о препятствиях, которые чинят чиновники на местах развитию бизнеса.

"В ваши обязанности входит не только сеять и пахать. Нужно создавать новые рабочие места!" – такую претензию губернатор Борис Батура высказал председателям райисполкомов. Он даже предложил записать создание новых производств одним из условий трудовых контрактов руководителей районов: мол, пока не будет прямой заинтересованности, эти проблемы так и останутся нерешенными.

Сергей Гутаревич

Дабрачынная арганізацыя прывезла пяць тон адзення, дзіцячых цацак і канцтавараў.

Швэдскія дабрачыннікі – пратэстанты, і на Магілёўшчыне яны ўжо некалькі гадоў супрацоўнічаюць з хрысціянскай дабрачыннай грамадскай арганізацыяй «Табея». 

Сёлета шведаў запрасілі паглядзець на дзіцячы летнік, які пабудаваны ў Бялыніцкім раёне, у экалагічна чыстай мясцовасці. Кіраўнік «Табеі» Павел Бродаў агітуе замежнікаў выдаткоўваць грошы на аздараўленне дзяцей не за мяжой, а менавіта ў Беларусі. Паводле яго, смена ў летніку «Табеі» абыйдзецца ў пяць разоў танней, чым у Швецыі, а гэта азначае, што можна аздаравіць значна болей дзяцей, чым цяпер.

Увогуле, «Табея» – адна з самых буйных дабрачынных арганізацыяў вобласьці. Праўда, яе кіраўнік прызнае, што цяпер, калі дзяржава ўзялася за рэгуляванне гуманітарнай дапамогі, наладзіць практычныя кантакты стала больш складана.

– Мы атрымлівалі раней шмат лекаў і медыцынскіх прыладаў, – гаворыць Павел Бродаў. – А цяпер гэта немагчыма. Нават калі атрымаем якія кастылі і жалязякі з дзеравяшкамі, трэба праходзіць праз мытню і камісіі, і гэта вельмі складана.

Таму магілёўскія дабрачыннікі ўзяліся за іншыя сферы дзейнасці. У «Табеі» ёсць сталоўка для бедных, сезонны інтэрнат для састарэлых людзей, міні-паліклініка, цэх вырабу макароны і сапожная майстэрня.

Адзін з галоўных праектаў – дзіцячы летнік, які цяпер фінансуюць пераважна замежныя арганізацыі. За смену там адпачываюць каля 400 дзяцей: гэта інваліды, сацыяльныя сіроты, дзеці з праблемных сем'яў, а таксама з заражаных радыяцыяй раёнаў. Плануецца, што сёлета з дзецьмі будуць працаваць футбольныя трэнеры з Галандыі і валанцёры з Нямеччыны.

Сяргей Гутарэвіч