Belnarod.org – Сайт региональных новостей от гражданских и профсоюзных активистов, журналистов и просто небезразличных людей

У Круглянскім раёне паставілі помнік генералу Міхаілу Чарняеву, які ў XIX стагоддзі заваёўваў для Расійскай імперыі Туркістан. Гэта – частка праграмы развіцця мясцовага турызму.

Радавы маёнтак Міхаіла Чарняева знаходзіўся ў вёсцы Тубышкі. Тут ён нарадзіўся, пражыў апошнія гады і памёр. У 1828 годзе генерала пахавалі на мясцовых могілках.

Чарняеў – патомны вайсковец: ён браў удзел у Крымскай вайне, стаў нацыянальным героем Сербіі, калі змагаўся супраць туркаў, а таксама далучаў Сярэднюю Азію да Расейскай імперыі. У Круглянскім раёне ганарацца вядомым земляком. У мясцовым гісторыка-краязнаўчым музеі называюць Чарняева героем, распавядаюць пра яго вайсковыя подзвігі. І вельмі здзіўляюцца, калі нехта выказвае іншы, адрозны ад афіцыйнага погляд на дзейнасць генерала.

Чарняеў быў выбітным чалавекам: усе яго грудзі ў крыжах. Ён зносіўся з Львом Талстым і Фёдарам Дастаеўскім. І, нарэшце, ён быў, паводле ўспамінаў сучаснікаў, неардынарным чалавекам: гордым, смелым і заўсёды казаў праўду. Так што, урэшце, у земляка ёсць чаму павучыцца.

Між тым кіраўніцтва раёна, з ініцыятывы якога і быў пастаўлены надмагільны помнік Чарняеву, мала хвалюе ідэалагічны змест спадчыны генерала. Тут размова ідзе аб развіцці турызма. Адзін з маршрутаў па Круляншчыне пройдзе і ў вёсцы Тубышкі.

Вясковыя могілкі добраўпарадкавалі, зрабілі да іх пад’езд, на самой магіле ўсталявалі вялікі помнік з чорнага граніту, а пліту пакінулі старую, якой больш за сто гадоў, – яна была спецыяльна зроблена майстрамі ў Санкт-Пецярбургу. У райвыканкаме гавораць, што магілу царскага генерала не прыбіралі з 1917 года, а цяпер вырашылі – гэты чалавек варты памяці.

Грошы на помнік Чарняеву збіралі ўсёй Кругляншчынай. Гэты сельскі раён датуецца з бюджэта, і сродкаў на ўсё не стае. Таму арганізавалі суботнік, арганізацыі пералічылі заробак за дзін дзень. Такая форма стала тут традыцыяй: менавіта з суботнікаў у Круглым сабралі сродкі на будаўніцтва праваслаўнай царквы і тады асабліва не разбіраліся, як паставяцца да перспектывы аддаць свой заробак людзі іншых веравызнаняў. Так і цяпер дыскусіяў наконт жыцця і дзейнасці генерала Чарняева не было: круглянцы моўчкі пагадзіліся, што вядомы зямляк заслужыў надмагільны помнік.

Што тычыцца развіцця турызма, то ў вёсцы Тубышкі пакуль няма чаго паказваць экскурсантам, акрамя магілы Чарняева. Трэба аднаўляць шмат чаго іншага. Бацька генерала пабудаваў у Тубышках праваслаўную царкву ў гонар Мікалая Цудатворцы, ад якой цяпер засталася толькі званіца. А ад радавога маёнтка Чарняевых – толькі алея са старымі дрэвамі і будынак царкоўна-прыхадской школы, які цяпер разбураецца.

Сяргей Гутарэвіч

31.07.06

Строительство агрогородков на Могилевщине стало лакомым кусочком для тех, кто "умеет заработать" на ровном месте.

Редкие агрогородки, веденные в области в прошлом году, отвечают предъявляемым требованиям. Столь резкое заявление сделал председатель Могилевского облисполкома Борис Батура на совещании в облисполкоме. И пригрозил внезапной проверкой. Мол, агрогородок и район, в который нагрянет областное руководство, будет назван за день до времени икс.

Досталось даже обласканными передовиками. Например, в число провинившихся попало одно из лучших хозяйств области ЗАО агрокомбинат "Заря" Могилевского района. За то, что тамошнее руководство больше печется о коровах, чем о крестьянах.

Но больше всего влетело строителям за качество новых сельских домиков. Есть примеры, когда на пол и перила в коттеджах для сельчан шла неструганная доска. Между тем оплата за подобную "работу" производилась по полноценным тарифам. И кто-то весьма неплохо заработал на браке, оцененном как высококачественные изделия. А рассчитываться за хорошо оплаченную халтуру вынуждены отнюдь не богатые сельчане. Разве это порядок, возмущаются люди… Но ропщут они на кухнях, предпочитая не выносить сор "из избы".

И вот во время выездного заседания облисполкома в Климовичском районе автобусы с участниками заседания неожиданно свернули с трассы и остановились в агрогородке Горбовичи Чаусского района. Сдан он год назад.

Теперь идет так называемая доделка. Но какая? Местные начальники планировали, например, положить асфальт за 250 миллионов рублей. А как выяснилось, ту же работу можно сделать за почти вдвое меншую цену. Что, некуда деньги девать? Есть! Скажем, давно следовало поправить полуразваленные сараи посреди улицы, кривые тротуары, много недоделок в школе… И ведь кто-то принял явный брак! Просто так или "за спасибо?" Пока вопросы остаются без ответа. И это весьма странно, потому что поводов для конструктивных умозаключений больше, чем предостаточно.

Так, в среднем обустройство агрогородка на Могилевщине обходится в два с лишним миллиарда рублей. В Горбовичах затратили меньше — чуть больше миллиарда. А объемы выполненного очень даже сопоставимы. Кто же просмотрел фактическое растранжирование народных денег? И опять в ответ тишина…

В таких случаях принято безоглядно обвинять руководство, что не лишено логики. Но логично поставить и такой вопрос: а куда смотрят люди, которые определены в жильцы, то бишь – в хозяева новых агрогородков? Или почему молчат народные депутаты? Выходит, нет у людей хозяйского чувства и гражданской ответственности. За это и приходится расплачиваться… Не начальству – куда чаще обычным, как правило, молчаливым людям… Вот уж где правда как кривда: молчание – золото... 

Сергей Гутаревич

28.07.2006

У Магілёве развальваецца камуністычная сімволіка. З фасада цэнтральнага корпуса Беларуска-Расійскага ўніверсітэта знялі стары герб БССР.

Гэты будынак знаходзіцца ў самым цэнтры Магілёва, на плошчы Леніна. Ён стаіць насупраць Дома саветаў, копіі Дома ўрада ў Мінску. Будынкі ўзводзілі, калі прыканцы 1930-х гадоў ўзнікла ідэя перанесці сталіцу БССР з Мінска ў Магілёў. План так і ня быў ажыццяўлёны, але плошча Леніна засталася адным з першых ансамбляў савецкай архітэктуры даваенных часоў.

Будынак, дзе цяпер месціцца галоўны корпус Беларуска-Расійскага ўніверсітэта, раней называўся адміністрацыйным. Да вайны ў ім была Магілёўская  школа НКУС-НКДБ, у першыя дні вайны там быў сфармаваны полк народнага апалчэння. З 1961 года будынак стаў галоўным корпусам машынабудаўнічага інстытута, і з тых часоў атрымаў народную назву “машынка”.

Упрыгожаны калоннымі порцікамі, ён выглядае даволі велічна, асабліва ў сучасным вечаровым асвятленні. Днямі магілёўцы са здзіўленнем глядзелі, як некалькі чалавек уверсе мітусяцца вакол герба. Каб зняць яго, давялося прыцягваць да справы альпіністаў.

Паводле тлумачэнняў кіраўніцтва Беларуска-Расійскага ўніверсітэта, герб ужо гадоў пяць знаходзіўся ў аварыйным стане: адыйшоў ад сцяны, раскрышыўся зверху і арматура, якая звязвала яго са сцяной, стала тонкай. Перад тым, як зняць герб, яго сфатаграфавалі з усіх бакоў – для гісторыі. А потым усё, што ад яго засталося, трыма машынамі вывезлі на сметнік.

Цяпер паўстала пытанне пра капітальны рамонт усяго будынка, якому больш за 65 гадоў. Дарэчы, там яшчэ драўляныя перакрыцці. Грошай на рамонт не стае, а будаўніцтва новага корпуса для навучальнай установы, якое пачалося прыканцы перабудовы, так і не перакрочыла нулявы цыкл.

А што датычыцца савецкіх сімвалаў, то плошча Леніна без іх не засталася. На Доме саветаў ёсць яшчэ адзін беларускі савецкі герб, і помнік Леніну ніхто не збіраецца дэмантажаваць. Надварот, некалькі гадоў таму каля помніка і трыбуны паклалі новую плітку.

Сяргей Гутарэвіч

27.07.2006

У аздараўленчым лагеры "Чайка", які нядаўна быў зачынены на карантын у сувязі з успышкай энтэравіруснай інфекцыі, пачалася новая змена.

Некалькі дзён таму мы ўжо пісалі, што ў магілёўскім  лагеры "Чайка" адбылося надзвычайнае здарэнне. Там захварэлі і былі шпіталізаваны ў інфекцыйную бальніцу 18 дзяцей узростам ад 7 да 16 гадоў.

Большасць з іх выпісалі хутка, канчатковы дыягназ – энтэравірусная інфекцыя, лёгкая форма. У народзе гэтую хваробу называюць "летнім грыпам". У цёплы сезон, тлумачаць спецыялісты Магілёўскай санэпідслужбы, назіраецца яе пад'ём. Хварэюць у асноўным дзеці і падлеткі. І ўвогуле нічога экстраардынарнага ў гэтым здарэнні медыкі не бачаць. Аднак разам з тым, у двух дзяцей знайшлі серозны менінгіт. Урачы ацэньваюць іх стан як здавальняючы.

Санітарныя службы адрэагавалі на здарэнне аператыўна. Лагер зачынілі на карантын, тым больш у часе праверкі там адбылася аварыя на водаправодзе. Знайшлі і іншыя недахопы санітарнага рэжыма, стану тэрыторыі і знешняга асяроддзя. Былі пытанні і да харчблоку, дзе гатуецца ежа для дзяцей. Праўда, канкрэтную крыніцу захворвання ўсё ж такі выявіць не ўдалося. Але самае галоўнае – бяспека дзяцей (іх каля паўтысячы), якія заехалі на новую змену.

Начальнік аддзела гігіены Магілёўскай санэпідслужбы Мікалай Жыгуноў паведаміў, што ў лагеры за кароткі тэрмін удалося правесці ўсе належныя мерапрыемствы, у тым ліку дэзінфекцыю жылых карпусоў і харчблоку. Усё гэта, паводле спецыялістаў, забяспечыць бяспеку здароўя дзяцей і санітарны парадак у лагеры.

Разам з тым, медыкі настаялі, каб дзеці пілі толькі бутыляваную ваду, прычым такую прафілактычную меру хочуць увесці не толькі ў лагеры "Чайка", але і ўва ўсіх аздараўленчых установах рэгіёна. Таксама вырашана ўзмацніць нагляд за аздараўленнем дзяцей з боку санітарнай службы і медыкаў.

Сяргей Гутарэвіч

27.07.2006

Позна ўвечары ў тралейбус, які ехаў па вуліцы Крупскай, стрэлілі з пнеўматычнай зброі. Куля пашкодзіла шкло, але ўсе пасажыры засталіся цэлыя.

У мінулы аўторак тралейбус № 2 вёз пасажыраў праз мікрараён Саломінка – звычайны спальны раён. Людзей вакол было няшмат, ды і пасажыраў аб 11-й вечара было небагата. Можа, таму ніхто, дзякуй Богу, і не пацярпеў.

Як высветліла міліцыя, стрэлілі з гаўбца шматпавярховага дома. Віноўнік здарэння ў выніку расследвання знойдзены – гэта 27-гадовы мужчына. Паводле афіцыйных звестак, ён дзейнічаў з хуліганскіх намераў.

Ёсць неафіцыйная інфармацыя, што пнеўматычны пісталет прывез з сабой грамадзянін Расіі, і нібыта сям'я адзначала прыезд сваяка. Але па тралейбусу страляў не расіянін, а малады беларус, які, відаць, вырашыў такім дзікім метадам "апрабаваць" зброю. Прычым, пры разбіральніцтве сведкі спачатку ўказвалі на іншага чалавека, але пільны следчы заўважыў, што паказанні не супадаюць, і ўрэшце сапраўдны віноўнік сам прызнаўся.

У звяз са здарэннем распачата крымінальная справа. Магіляўчанін абвінавачваецца ў хуліганстве, і калі яго віна будзе даказана, то яму пагражае максімальная мера пакарання ў два гады пазбаўлення волі.

Гэта не першы ў Магілёўскай вобласці выпадак хуліганстваў з выкарыстаннем пнеўматычнай зброі.

Сяргей Гутарэвіч
25.07.2006

Управление статистики огласило результаты первого полугодия в плане социально-экономического развития области. Количественные показатели – красивые. А вот качественные по-прежнему остаются проблемой.

По данным областного управления статистики, за 6 месяцев этого года в области произведено промышленной продукции на 21,4% больше, чем за такой же период в 2005 году. При этом, запасы готовой продукции на 1 июля 2006 года превысили в денежном эквиваленте 308,5 миллиардов рублей, и выросли с начала года более чем на 10%, не найдя пока своего покупателя. Наибольший удельный вес в остатках занимает продукция предприятий химической и нефтехимической отрасли, машиностроения и металлообработки – ведущих отраслей промышленности Могилевщины.

Почти каждое четвертое предприятие области допустило снижение объемов производства. Больше всего таких предприятий в Климовичском (40%), Шкловском (36,4%) районах и городе Бобруйске (39,1%).

Среди товаров народного потребления наибольший рывок совершили производители алкогольных напитков и пива, разлив в тару продукции на 61,6% больше, чем в первом полугодии предыдущего года.

В сельском хозяйстве продолжается процесс отказа крестьян от земли. По данным заключительного отчета об итогах сева под урожай этого года, посевная площадь в хозяйствах населения сократилась на 7%. При неоднократном обсуждении этой проблемы, власти называют две основные причины: старение населения и появившееся у сельчан иждивенчество, связанное с большими государственными вливаниями в сельское хозяйство.

Как отмечают в частных беседах руководители хозяйств и местных советов, крестьяне постепенно привыкают к мысли, что им не только комбайны бесплатно дадут, но и забор возле дома поставят. А раз так – какой смысл работать? Эта тенденция особенно опасна, если учесть, что именно на частных подворьях выращивается, например, львиная доля всего картофеля области.

Впервые за последние несколько лет на Могилевщине отмечено падение продаж сложной бытовой техники: телевизоров, холодильников и морозильников. Зато на рекордные 32,5% увеличилась реализация снова же алкогольных напитков и пива.

Сергей Гутаревич
25.07.2006

У Магілёўскай вобласці набываюць папулярнасць бальніцы сястрынскага дагляду. У такой бальніцы пенсіянеру можна быць максімум паўгады. Старыя людзі пасля гэткага тэрміну ўжо не могуць жыць самастойна...

Першая ў Беларусі бальніца сястрынскага дагляду адкрылася 10 гадоў таму менавіта на Магілёўшчыне – у вёсцы Міласлававічы Клімавіцкага раёна. На сенняшні дзень ў вобласці 15 такіх бальніц для старых: у Магілёве і Бабруйску – па адной, астатнія – у вёсках. Новыя адкрываць пакуль не плануецца.

Пакуль не з'явіліся такія ўстановы, ва ўсіх бальніцах, асабліва у сельскай мясцовасці, меліся так званыя сацыяльныя ложкі: некалькі месцаў для старых і нямоглых людзей, якія мелі патрэбу не столькі ў лячэнні, колькі ў дапамозе і доглядзе.

Сення іх пацыенты, старыя людзі мусяць плаціць за ўтрыманне да 90 працэнтаў сваёй пенсіі. Іх не столькі лечаць, колькі даглядаюць і харчуюць. Нельга застацца ў такой медыцынскай установе да канца жыцця, а толькі на 3-6 месяцаў. У бальніцах сястрынскага дагляду звычайна мала месцаў: ад 10-ці ў сельскай мясцовасці да 25-ці ў гарадской. І месцы гэтыя пастаянна ў дэфіцыце, хоць старыя, якія туды трапляюць, практычна больш не могуць жыць самастойна.

* * *

У пацыентаў Цяцерынскай бальніцы сястрынскага дагляду розныя лёсы. 73-гадовая жанчына выйшла замуж за ўдаўца, а пасля яго смерці не паладзіла з падчаркай. Давялося сыйсці з дома, а калі захварэла, то стала цяжарам і для сваякоў. Цяпер прыйшла ў бальніцу і не хоча адсюль сыходзіць: гаворыць, што адчувае сябе вольным чалавекам, які нікому не абавязаны.

У яе суседкі – іншы лёс. Бабулі споўнілася 94 гады, а яе адзіны сын жыве ва Украіне: раней прыязджаў часта, а цяпер сам захварэў. У бальніцу прыйшла сама, калі былі моцныя маразы. А цяпер просіцца дадому, але не адпускаюць. Звычайна пацыентаў адсюль выпісваюць у дамы-інтэрнаты, калі ў іх няма дзяцей і сваякоў, гатовых даглядаць старых.

У 80-гадовага мужчыны атрымалася складанае жыццё, ён не здолеў знайсці паразумення з чатырма дзецьмі, у тым ліку ў пытаннях веры ў Бога. Гавораць, і бацька іх крыўдзіў, а цяпер маладыя не хочуць клапаціцца пра яго.

Яшчэ адзін дзядуля трапіў у бальніцу нядаўна. У яго памерла жонка, і ён застаўся адзін, не здольны да самастойнага жыцця. Цяпер ён сядзіць на ганку бальніцы, глядзіць у далечыню і плача.

* * *

На пачатку такое рэфармаванне не прайшло без хваляванняў. Напрыклад, у вёсцы Гарбавічы Чавускага раёна, калі насельніцтва даведалася аб ліквідацыі ўчастковай бальніцы і адкрыцці сястрынскага дагляду, сабраўся цэлы мітынг на чале са старшынём сельскага савета. Усе хочуць лячыцца бліжэй да хаты. Старыя – не выключэнне. Ім нязручна ездзіць па медыцынскую дапамогу ў райцэнтр.

Урэшце вяскоўцам удалося пераканаць начальства і яно пайшло на кампраміс: жыхароў Гарбавіцкага сельсавета запэўнілі, што перашкодаў для іх шпіталізацыі не будзе, яны могуць лячыцца ў сваёй бальніцы побач з састарэлымі пацыентамі.

У Магілеўскай вобласці сёння ёсць больш за 100 тысяч састарэлых людзей, якія адзінокія альбо жывуць адны. У дамах-інтэрнатах з гэтай колькасці знаходзяцца меней за 2 тысячы старых. Астатнія спрабуюць, калі няма магчымасці ўладкавацца побач з дзецьмі і сваякамі, неяк прыстасавацца да жыцця.

Пенсіянерам, вядома, могуць дапамагаць сацыяльныя работнікі, якія наведваюць іх у выпадку неабходнасці два-тры разы на тыдзень Але таксама за грошы. Адзін візіт у сярэднім каштуе 2-3 тысячы рублёў: прыбраць хату, набыць лекі, папрасці адзёжу, прынесці харчы, а часам і памагчы памыцца.

Аднак не ўсе састарэлыя людзі могуць узімку тапіць штодня печ, гатаваць сабе ежу і, галоўнае, упраўляцца з газам, а гэта страшэнна – тут і да бяды недалёка. Таму, калі дзеці і сваякі не могуць даглядаць сваіх старых, альбо яны сапраўды засталіся адны на белым свеце, іх накіроўваюць у бальніцы сястрынскага дагляду.

* * *

Кожны чалавек мусіць памятаць, што маладосць, на жаль, зусім не вечная. Усе калісьці будуць старымі людзьмі, і, якія б ні былі абставіны жыцця, нельга кідаць сваякоў – састарэлых і нямоглых.

Да таго ж, аддаваць амаль усю пенсію дзяржаўнай ўстанове – гэта, як мінімум, крыўдна, бо на гэтую пенсію людзі працуюць усё жыццё. За гэтыя грошы можна было б набыць унукам цукерак ці дзецям які падарунак. Вядома, калі гэтыя дзеці і ўнукі наведаюць сваіх старых...

P.S. А ў вас ці вашых знаёмых былі выпадкі сутыкнення з бальніцамі сястрынскага дагляду ці сацыяльнамі работнікамі? Якое выйсце знайшлі вы ў сітуацыі са старымі бацькамі, якім трэба пільны дагляд? Пішыце нам, мы абавязкова надрукуем ваш досьвед!

Сяргей Гутарэвіч

23.07.2006

Рассуждая о борьбе с пьянством и преступностью в регионе, глава Могилевской области Борис Батура вспомнил графа Дракулу, который преступников сажал на кол, а также древнюю практику отрубания ворам рук.

Когда герой Евгения Леонова из фильма "Джентльмены удачи" описывал прелести уголовной романтики, у него сначала шла кража, а потом пьянка. В современной жизни – наоборот. На Могилевщине в этом году каждое второе преступление совершено в нетрезвом состоянии. Об этом было заявлено во время сессии Могилевского областного Совета, когда депутаты обсуждали реализацию Комплексной программы по борьбе с преступностью в области в 2005-2007 годах.

Перед началом заседания председатель Совета Владимир Пантюхов признался, что главный вопрос повестки дня рассматривается без предварительного обсуждения на постоянных комиссиях. Поэтому докладчику и содокладчикам было выделено максимальное количество времени, а само обсуждение растянулось почти на полтора часа.

Как правило, на сессиях облсовета споров и столкновений мнений по обсуждаемым проблемам не возникает. Не случилось такого и на этот раз. Зампредседателя облисполкома, ответственные работники прокуратуры и УВД в основном делали упор на цифры и факты. А они противоречивы. С одной стороны, в текущем году уровень преступности в области снизился, сократилось количество особо тяжких и тяжкие преступлений, в том числе против жизни и здоровья граждан, краж государственного имущества. С другой — вырос удельный вес краж всех видов собственности. Преступность на почве пьянства увеличилась на 12,5 процента, по-прежнему много преступлений совершается подростками. Например, учащиеся ПТУ преступили закон на 35,5% раз больше, чем ровно год назад.

Основной проблемой несовершеннолетних выступающие назвали отсутствие занятости, особенно в летнее время, и пьянство. И, как заявила депутат из города Бобруйска, если раньше подростки воровали продукты питания, то сейчас – мобильные телефоны. По информации милиции, в сутки жители области пишут 15-20 заявлений о похищении "мобильников". И преступления эти практически не раскрываемы.

Не находят отклика в республиканских органах инициативы могилевчан по изменению некоторых статей действующего законодательства. Предлагалось, например, запретить ввоз спиртосодержащих жидкостей на территорию Беларуси частным лицам, ужесточить наказание за контрабанду спиртного вплоть до изъятия автотранспортного средства, создать приюты для БОМЖей.

– Так хорошо мы работаем по реализации Комплексной программы или плохо? – задал в итоге риторический вопрос председатель облисполкома Борис Батура. – Если судить по цифрам, то результат, вроде, положительный. Но если принять во внимание уровень пьянства, краж, впечатление складывается противоположное. Суть работы не в дверных запорах и охраняемых стоянках, а в том, чтобы красть не хотелось.

Глава области призвал к нетрадиционным методам профилактики краж. Он даже вспомнил показанную недавно телепрограмму о графе Дракуле, который преступников сажал на кол, а также древнюю практику отрубания ворам рук, что также родило ассоциации с уже упомянутым фильмом "Джентльмены удачи". В зале это вызвало оживление и улыбки.

В итоге депутаты единогласно проголосовали за предложенный проект решения, в котором органом власти поручено проводить различные совещания, заседания и сессии по обсуждаемой проблеме.

P.S. О преступлениях на "Славянском базаре" читайте тут.

Сергей Гутаревич
21.07.2006

Окончательное решение еще не принято, но жители региона уже обеспокоены. Слишком уж мало времени прошло с апреля 1986 года… Чиновники с комментариями пока осторожны.

Жители Могилевщины встревожены возможностью строительства на территории области АЭС. Очередным поводом стало сообщение "Интерфакса".

В интервью информационному агентству советник главы концерна "Белэнерго" Владимир Кордуба заявил, что специалистам Национальной академии наук и Министерства энергетики Беларуси из шести предполагаемых площадок для строительства АЭС определены две наиболее перспективные, расположенные на севере и юго-востоке Могилевской области. В числе преимуществ: близость к границе с Россией и Смоленской АЭС.

– Пока окончательное решение о выборе площадки на уровне правительства не принято, – сказал собеседник агентства.

Правительство, по его словам, приняло решение о начале строительных работ в рамках этого проекта в 2008 году.

Могилевские чиновники, с которыми довелось пообщаться, к подобной перспективе отнеслись спокойно. Самый распространенный вариант ответа: я ничего об этом не знаю, впервые от вас слышу, разговоры о строительстве АЭС ведутся давно, но таковыми пока и остаются. Кстати, еще ранее в качестве возможных мест размещения станции назывались Шкловский и Быховский районы.

Что же касается появления станции на территории Могилевщины в принципе, то "эта необходимость продиктована жизнью". Мол, будет хуже, если мы останемся заложниками российского газа. Не имея своей энергии, энергетическую безопасность страны не обеспечишь. Кстати, считается, что ожидаемое повышение цен на российский газ как раз и выступило генератором продвижения идеи развития белорусской атомной энергетики. Уже даже подсчитано, что АЭС поможет в год экономить 200-300 миллионов долларов, которые тратятся на импорт топлива.

Но есть и другая точка зрения, что и понятно, ведь значительная территория Могилевщины пострадала в результате аварии на Чернобыльской АЭС в 1986 году. Противники строительства саму его идею называют безнравственной.

Здесь преобладают два аргумента. Первый связан с радиофобией: случишь что – куда мы денемся? Второй – экономический. Ведь многие вопросы пока остаются без ответа. Например, где Беларусь будет закупать сырье, откуда приедут специалисты, куда денутся отходы... Строительный проект оценивается минимум в 2,5 миллиарда долларов США, но куда пойдут эти деньги, если учесть, что в Беларуси нет организаций с опытом строительства атомных станций, соответствующих технологий и оборудования?.. Это все придется покупать за рубежом.

И все же многие собеседники, даже придерживаясь полярных мнений, сходятся в одном: сейчас для Беларуси важнее более эффективно работать над энергосберегающими технологиями, снижением энергоемкости отечественной продукции. Ведь, существуют еще и альтернативные источники энергии, доля которых в мировой энергосистеме, по данным экологических обществ, сопоставима с атомной – около 15%.

Сергей Гутаревич
17.07.2006

Крычавец страляў па нагах прахожых з пнеўматычнай зброі. 21-гадовы хлопец ужо быў раней асуджаны.  А яшчэ ў Магілёўскай вобласці злавілі двух гвалтаўнікоў...

Кіраўніцтва міліцыі Магілёўскай вобласці заявіла, што абстаноўка ў рэгіёне кантралюецца, нягледзячы на тое, што яна застаецца складанай. Паводле афіцыйнай інфармацыі, за шэсць месяцаў сёлета зарэгістравана больш за 12 тысяч злачынстваў, што на 1% болей, чым такі ж перыяд мінулага года.

Колькасць злачынстваў у першым паўгоддзі 2006 года – найбольшае за аналагічны перыяд за апошнія пяць гадоў і на траціну перавышае іх сярэднее значэнне. Тым не менш, кіраўнік упраўлення ўнутраных спраў Магілёўскага аблвыканкама Аляксандр Канавалаў звяртае ўвагу на ўстойлівую тэндэнцыю па зніжэнню цяжкіх і асабліва цяжкіх злачынстваў.

Што да раскрыцця так званых "сацыяльна значных злачынстваў", то міліцыі Магілёўскай вобласці так і не ўдаецца раскрыць забойства двух дзяцей ў Клічаве, якое адбылося напачатку лістапада мінулага года. 11-гадовы хлопчык і 14-гадовая дзяўчынка былі жорстка забіты ў сваім доме. Маці пайшла раніцай на працу і не магла зразумець, чаму не адказваюць тэлефоны дзяцей. А калі прыбегла дадому, то знайшла мёртвыя целы. Прычым з дому не зніклі каштоўныя рэчы. Гэта злачынства выклікала абурэнне людзей, яго назвалі трагедыяй усёй Магілёўшчыны. Міліцыя абяцала прыкласці ўсе высілкі, каб знайсці злачынцу, але нягледзячы на напружаную працу, пакуль гэта не ўдаецца. Ёсць звесткі, што маецца падазраваны ў гэтай справе, але няма дастатковых доказаў яго віны.

Тым не менш, у магілёўскай міліцыі ёсць і поспехі. Літаральна днямі ў Крычаве быў затрыманы малады чалавек, які "забаўляўся" тым, што страляў з пнеўматычнага пісталета ў ногі прахожых. Спачатку ў міліцыю звярнулася пакаёўка крычаўскага гатэлю: ёй а 2-й гадзіне ночы невядомы прычыніў раненне ў нагу, а потым яшчэ адна жанчына, якая атрымала датычнае раненне нагі ўдзень, каля 12 гадзін проста на вуліцы. Аказалася, што віноўнік здарэння – крычавец 1985 года нараджэння, раней асуджаны. Маўляў, сядзелі кампаніяй, адпачывалі і не было чым заняцца…

У Бабруйску днямі было раскрыта некалькі згвалтаванняў. У адным выпадку быў затрыманы мясцовы, раней асуджаны жыхар, які прызнаўся ў трох злачынствах: адну жанчыну ён абрабаваў, і яшчэ дзвюх – пад пагрозай нажа згвалціў, забраў грошы і мабільныя тэлефоны. Іншы гвалтаўнік, ахвярай якога стала маладая жанчына, аказаўся грамадзянінам Расіі, жыхаром Краснадарскага краю. Міліцыянты шмат працавалі, каб знайсці нягоднікаў.

Увогуле ж, Бабруйск быў і застаецца горадам, які мае адзін з самых вялікіх у Беларусі ўзровень злачыннасці. Цяпер тут рыхтуюцца да правядзення свята ўраджаю "Дажынкі". Кіраўніцтва міліцыі заявіла, што ніякіх спецыяльных мерапрыемтваў, акрамя планавых адпрацовак, напярэдадні гэтай значнай падзеі праводзіцца не будзе. Аднак яны спадзяюцца, што з увядзеннем сёлета новага будынка ГУУС у Бабруйску будуць лепшая кіруемасць і арганізацыя службаў, што ўрэшце прывядзе да памяншэння колькасці злачынстваў.

Яшчэ адной адметнасцю прамінулага паўгоддзя стала зніжэнне амаль на чвэрць цяжкіх і асабліва цяжкіх злачынстваў у сферы эканомікі. Значна меней выкрыта фактаў карупцыі і хабарніцтва. У Касцюковіцкім, Слаўгарадскім і Хоцімскім раёне на гэты конт нават няма паказчыкаў – проста нуль. Начальнік абласнога УУС Аляксандр Канавалаў лічыць, што гэта – ў большасці вынік працы ў прававым полі органаў улады і суб'ектаў гаспадарання. Іншымі словамі, у шматлікіх выпадках вырашэнне праблемы залежыць не ад чыноўніка, а толькі ад закона.

Магілёўская міліцыя мае на мэце бліжэйшым часам звярнуць пільную ўвагу на паводзіны сваіх супрацоўнікаў, іх стаўленне да людзей. Ветлівасць і ўвагу міліцыянтаў падаткаплатнікі ставяць на першае месца пры ацэнцы дзеянняў міліцыі. Паводле апытанняў грамадскай думкі, у Магілёўскай вобласці давяраюць міліцыянтам прыкладна 41-42% насельніцтва.

Сяргей Гутарэвіч
14.07.2006

Кричев по товарообороту на душу населения уступает лишь Минску.

Как приезжему распознать центр незнакомого белорусского районного городка? По трем главным приметам. Центр: это там, где памятник Ленину, здание райисполкома с флагом и типовое здание универмага с гигантскими пыльными витринами.

В этом смысле Кричев – город особенный. Монумент вождя российского пролетариата находится в одном месте, райисполком – в другом, универмаг  был в третьем, а теперь и вовсе исчез. То есть, здание осталось прежним, а вот начинка изменилась до неузнаваемости. Вместо полупустых гулких залов здесь гудит голосами посетителей и продавцов Торговый дом индивидуальных предпринимателей.

А началось все с кризиса, в который угодила местная государственная торговля. Кричевской горторг, работавший по старинке, оказался экономически и финансово несостоятельным в борьбе за покупателя. Хозяйственный суд признал его банкротом, началась ликвидация предприятия.

Когда теперь уже бывшие магазины госторга выставили на продажу, вот тут-то и случился всплеск развития частного бизнеса. Частникам было продано более 840 "квадратов" торговых площадей. Если в 2001 году предприниматели имели в Кричевском районе 18 торговых объектов, то в 2006 – уже 220. За прошлый год налоговые платежи от индивидуальных предпринимателей в бюджет выросли на 6%. Заметно сократился показатель денежной эмиссии, это значит, что кричевляне стали меньше ездить за покупками в другие районы, в том числе и Могилев, предпочитая тратить деньги в своих магазинах.

– Для меня главное – ассортимент, приемлемые цены и нормальное обслуживание. А государственный это магазин или частный, я даже и не задумываюсь, – говорит одна из местных жительниц.

"Купаловский" – один из самых популярных кричевских универсамов. В нем впервые в городе организован компьютерный учет товаров. Во времена госторговли  ежемесячный товарооборот магазина был около 30 миллионов рублей, в эпоху частника – 300-350 миллионов. Вообще же за последние пять лет объем розничного товарооборота на Кричевщине вырос в 7,8 раза, составив на душу населения составил почти 2 миллиона 85 тысяч рублей. И это – второй показатель в стране после города Минска.

Кричевские чиновники любят подчеркивать, что расцвет торговли достигнут за счет создания нормальных условий для развития бизнеса. Недавно в городе открылся салон современных стройматериалов, чуть раньше – несколько торговых центров. Будет мебельный салон. Заработали несколько кафе, в том числе и на селе. И все это называется "финансовым оздоровлением отрасли" с помощью синтеза государственного и частного секторов экономики. Итог: в 2004 году общие убытки торговли района были 778 млн. рублей, по итогам 2005 года – 329 млн. прибыли. Прибыльным является и этот год.

Сергей Гутаревич
10.07.2006

В Могилеве состоялся праздник национальных диаспор.

В Могилеве отметили сразу несколько торжеств: День Независимости, 65-летие обороны Могилева от немецко-фашистских захватчиков и День города. Одним из мероприятий стал праздник дружбы национальных диаспор.

Для того, чтобы познакомиться с традициями украинцев, грузин, армян, азербайджанцев, поляков, могилевчанам не было необходимости отправляться в дальнее путешествие. Достаточно оказалось пройтись по пешеходной Ленинской улице. Там под мелодии духового оркестра рядом друг с другом шли представители всех восьми зарегистрированных на Могилевщине национальных диаспор. И даже персонажи из разных исторических эпох: например, дама в средневековом белорусском платье любезничала с молодым человеком в футболке сборной Англии.

После того, как коренные могилевчане вручили своим соседям символ гостеприимства — хлеб-соль, в разных частях улицы открылись национальные подворья.

— Мы уже третий раз участвуем в таком празднике, показываем свои культуру, песни, танцы, кухню, — делится впечатлениями глава местной армянской диаспоры Армен Хачатрян. — И этот взаимный интерес, уважение — самый прочный фундамент для дружбы.

Девушки из грузинской общины "Иберия", одетые в старинные, самотканые, украшенные камнями костюмы невест, предлагают всем желающим полакомиться виноградным вином из рога, настоящим шашлыком, овощными закусками: "Заходите! Друзьям мы не продаем, мы друзей угощаем!" И тут же делятся секретами простой, без излишеств, но божественно вкусной грузинской кухни.

Ильгар Мамедов приехал на праздник из Москвы по приглашению азербайджанской общины "Азери" для того, чтобы продемонстрировать всю красоту своей народной песни:

— Я восхищен атмосферой доброжелательности, настоящего праздника соседей, которые живут в одном общем доме. И поэтому мне особенно приятно петь о своей Родине, о родителях и, конечно, о любви.

Белорусский мастер резьбы по дереву Игорь Белявский представил свои многочисленные поделки, разместившись между польской карчмой, еврейским хором и русскими самоварами да балалайками: 

— Такие праздники очень располагают к общению. Вот, например, я думал, что мацу ложками едят, а это — печенье. А

Песни, гопак, шутки, байки, сало да горилка. Таково легкое застолье на украинском подворье.

— Сало мы специально с Украины привезли, галушки тут сделали. Пообщаемся с земляками, попоем, посмеемся, попляшем. В гости сходим, к себе позовем. Для друзей место за столом на лавке всегда найдется, — говорит председатель культурно-просветительского общественного объединения украинцев Могилева "Днипро" Анатолий Мощенко.

— Этот праздник очень символичен, — считает председатель совета по делам религий и национальностей облисполкома Владимир Мартыновский. — И не случайно он совпадает с Днем Независимости и годовщиной обороны Могилева. Ведь защищали и освобождали нашу землю от захватчиков представители всех национальностей, живших в Советском Союзе.

Завершился праздник большим совместным концертом артистов всех диаспор на площади Звезд.

Сергей Гутаревич  

У Магілёве стартаваў міжнародны марафон інвалідаў-калясачнікаў "Садружнасць".

У акцыі бяруць удзел паўсотні ўдзельнікаў з Беларусі, Украіны, Літвы і Расіі. Марафонцы праедуць Гомель, Чарнігаў, Кіеў, Палтаву, Бранск і іншыя гарады. Пераязджаць з горада ў горад яны будуць у аўтобусах, а на гарадскіх вуліцах будуць рухацца на калясках, у суправаджэнні міліцыі.

Марафон прысвечаны 20-годдзю Чарнобыльскай катастрофы. Яго ўдзельнікі маюць намер ускласці вянкі і кветкі да чарнобыльскіх помнікаў, якія ёсць на шляху марафона.

Ініцыятыва правядзення марафона належыць арганізацыі рэабілітацыі і спорта інвалідаў-калясачнікаў горада Магілёва. Магілёўскія ўлады аказалі маральную падтрымку, дэпутаты парламента ад Магілёўшчыны знайшлі спонсараў.

– 20 гадоў таму адбылася страшная тэхнагенная катастрофа, – гаворыць кіраўнік арганізацыі Алег Юркоў. – Мы хочам аддаць даніну павагі і ўдзячнасці ліквідатарам, якія ахвяравалі сваім здароўем і жыццём дзеля ратавання Еўропы ад наступстваў радыяцыйнай навалы.

– У нас таксама ёсць АЭС, Ігналінская, – сказаў удзельнік марафона з Літвы. – Страшна падумаць, што і ў нас такое магло б быць ці нават можа быць. Таму мы прыехалі, каб прайсці гэты шлях разам з вамі.

Марафонцы з розных краінаў упрыгожылі свае каляскі нацыянальнымі сцягамі і апранулі яркія майкі. Сярод усіх вылучаліся ўкраінцы ў вопратцы цёплага жоўтага колеру. Яны тлумачылі, што спадзяюцца ў часе марафона на сустрэчу з уладамі.

– Мы хочам пераконваць прадстаўнікоў улады ствараць роўныя магчымасці для здаровых і фізічна абмежаваных людзей, – гаворыць Уладзімір Плісюк. – Мы хочам даступнага і безбар”ернага асяроддзя.

– Трэба зразумець, што чалавек, які атрымаў траўму пазваночніка, не становіцца лішнім, цяжарам, – мяркуе Андрэй Нічыпарэнка, якія прадстаўляе ўкраінскі цэнтр рэабілітацыі "АРІС" (гэта азначае – актыўнай рэабілітацыі інвалідаў-спінальнікаў). – Ён можа і павінен прынесці карысць грамадству.

Самое постсавецкае грамадства яшчэ не гавтова поўнасцю прыняць гэту ўмову, лічыць Нічыпарэнка. Хаця ён згодны, што апошнім часам інваліды-калясачнікі выйшлі на вуліцы са сваіх кватэраў, яны перасталі быць гарадскімі "пустэльнікамі". Аднак актывістам грамадскіх арганізацыяў хочацца большага.

Украіна, гавораць удзельнікі марафону "Садружнасць", у гэтым сэнсе дамаглася найбольшага: там прыняты закон аб сацыяльнай рэабілітацыі, адаптацыі і інтэграцыі інвалідаў. Ва ўкраінскіх заканадаўчых органах розных узроўняў працуюць 14 інвалідаў, якія адстойваюць інтарэсы людзей з абмежаванымі магчымасцямі. Андрэй Нічыпарэнка спадзяецца, што беларускія калегі змогуць пераняць іх вопыт.

– Мы хочам жыць у міры, у свеце без бар”ераў, і каб інвалідаў разумелі дзяржава і грамадства, – гаворыць Алег Юркоў. – Вось мы цяпер будзем спыняцца ў гатэлях, якія не прыстасаваныя для калясачнікаў. У нас ёсць шмат перашкодаў. А мы хочам жыць на роўных са здаровымі людзьмі.

На імправізаваным мітынгу на старт марафона на Савецкай плошчы ў Магілёве да мікрафона пад'язджала шмат інвалідаў-калясачнікаў. Яны жадалі марафонцам перааодлець шлях без траўмаў, дарылі памятныя знакі і выказвалі ўпэўненасць, што разам яны могуць змагацца і дамагацца свайго. А адна жанчына сказала, што калі інваліды-калясачнікі едуць па вуліцам гарадоў, то ім сігналяць аўтамабілі, прахожыя машуць рукамі і нават апладзіруюць. "Значыць, людзі нас падтрымліваюць!", – сказала яна.

Марафон стратаваў, а завершыцца акцыя 11 ліпеня ў Смаленску.

Сяргей Гутарэвіч

С начала года на Могилевщине взяты на учет 2000 новых алкоголиков.

Количество алкоголиков в Могилевской области увеличивается с каждым годом. По официальным данным, сейчас на диспансерном учете у наркологов состоят более 22,3 тысяч человек. Из них более 4 тысяч женщин и 80 несовершеннолетних. Только за 6 месяцев этого года списки алкоголиков на Могилевщине пополнили 2017 человек.

По мнению работников областного наркологического диспансера, официальные данные не слишком точно отражают масштабы проблемы пьянства. Ведь, например, потребление алкоголя на душу населения (а оно колеблется в пределах 8-9 литров в год на каждого жителя области, включая новорожденных и глубоких стариков) рассчитывается без учета производства самогона, домашних настоек и спиртосодержащих жидкостей. Кстати, именно после употребления «левого» российского спирта любители отдохнуть дешево, но сердито оказываются в реанимации с диагнозом алкогольного отравления.

Бороться с пьянством можно по-разному. В последние пару лет в моду вошел опыт колхоза "Родина" Белыничского района, когда руководство хозяйства своих пьяниц сначала дружно отправило на кодировку от вредной привычки, а потом ввело систему кнута и пряника: выпил — штраф, бросил пить — премия. Но насильственный метод не слишком эффективен. Есть масса примеров, когда сельчане обращаются к наркологом только ради справки: мол, председатель велел принести, что закодировался.

Кодировка у специалистов в наркодиспансере обходится клиенту в сумму около 50 тысяч рублей. Но не редко жертвы зеленого змия обращаются за более дешевой помощью к народным целителям и лекарям, разъезжающим по районам. Бывает, что и близкие в тайне от любителя выпить, подсыпают ему «волшебные» порошки и подливают травяные настойки, чтобы от водки отвернуло. Но, как утверждают медики, в большинстве случаев такие "добро" заканчивается капельницей в больнице.

— Так повелось, что к алкашам у нас внимания больше, чем к нормальным людям, — рассуждает один из руководителей сельских хозяйств области. — Пьяного все жалеют, место в автобусе уступают, до дома помогут добраться, спать уложат. И я б уволил того пьяницу, а куда он пойдет? Все равно же в деревне останется, но будет воровать. А та он хоть под каким-то присмотром. Да и не так много у нас непьющих.

Николай бросил пить, когда вступил в группу последователей учения Порфирия Иванова. Говорит, что алкоголиком стал из-за профессии:

— Я работал сантехником. Как кому что сделал — бутылка или на бутылку. Даже если через раз пить — все равно сопьешься. Так что, когда пить бросил, пришлось работу поменять, чтобы соблазнов не возникало.

— Чтобы излечиться от пьянства, сначала надо самому себе признаться, что ты страдаешь от алкогольной зависимости, и ты бессилен с ней справиться, — делится опытом один из посетителей уже 8 лет работающего в Могилеве общества анонимных алкоголиков. — И это самое сложное, ведь мало кто хочет признаваться в своей болезни.

Сергей Гутаревич

Магазины пустуют, а спекулянты с дельцами готовы продавать хоть вагоны с цементом. Десятки тысяч тонн его пропали с заводов на глазах у армии контролеров. 

Могилевчане, занятые стройками и ремонтами, уже второе лето подряд жалуются на дефицит цемента в областном центре. Как правило, перебои начинаются уже с первых чисел июня, когда в магазинах и на рынке начинается "хапун".

Но вряд ли эти проблемы объясняются тем, что белорусы, как во времена перестройки, увлеклись строительством дач, загородных коттеджей или повальным выравниванием стен в приватизированных квартирах. По словам специалистов, на прилавок попадает лишь около 4% производимого в стране цемента. Все остальное идет в строительную индустрию и на экспорт.

На рынке цемент купить проще, но его цена почти в два раза превышает магазинную. А самый реальный способ продолжить личную стройку — купить цемент по рекламке. Но это получается еще дороже: рыночная цена плюс 15 тысяч рублей за доставку по городу. Зато — покупай хоть вагон.  

Цементная стала для страны настолько серьезной, что правительство провело недавно в Кричеве специальное обсуждение. В частности, дефициту способствует то, что весьма часто высококлассную марку 500 пускают на строительные объекты, где требуется обычный цемент. Выходит, бюджетные организации роскошествуют за государственный счет? Принято решение более активно применять шлаки и минеральные добавки, а общее производство цемента увеличить на имеющихся площадях почти на 20%.

Более перспективный путь — строительство новых мощностей на всех трех отечественных цемзаводах. Выгоднее, естественно, сделать это с помощью иностранных партнеров. Тем более, соответствующие инвестиционные предложения уже есть, в том числе и со стороны солидных российских фирм. Не исключается вариант акционирования предприятий и расчета в потенциальными инвесторами акциями, но схемы пока не определены. Они являются предметом переговоров.

Тем не менее решено за ближайшие пять лет увеличить производство цемента с 3,5 до 5 миллионов тонн. Говорят, тогда его хватит всем: и отечественным строителям, и розничной торговле, и зарубежным покупателям. 

А с нынешним дефицитом цемента намерены бороться кнутом и пряником. Пряник — это дополнительные поставки в торговлю: более 10 тысяч тонн до конца августа и 17 тысяч тонн — в сентябре. Кнут — строжайший контроль за продажами. Как заявил в Кричеве журналистам министр торговли Александр Иванков, "налево" по непрозрачным схемам ушло около 39 тысяч тонн цемента. Как такое могло случиться — есть кому разобраться.

Сергей Гутаревич

24.08.2006