Belnarod.org – Сайт региональных новостей от гражданских и профсоюзных активистов, журналистов и просто небезразличных людей

"Міжнародная амністыя" ўзялася апекаваць тых маленькіх беларусаў, каму не пашанцавала зь дзяцінства. Улады Бярозы далі ім памяшканьне ў Чырвоных казармах.

Сёлета праваабарончая арганізацыя "Міжнародная амністыя" клапоціцца пра маральную ды псыхалягічную дапамогу жанчынам Берасьцейшчыны, якія апынуліся ў цяжкім становішчы. Перадусім гэта адзінокія маці. У многіх зь іх дзеці з маленства інвалідамі. Каб абараніць правы дзіцяці і атрымаць неабходную падтрымку ад дзяржавы, неабходна валодаць пэўнымі юрыдычнымі ведамі. Для гэтага і ўтварылі грамадзкі клюб "Мацярынскае сэрца". У партнэры запрасілі "Міжнародную амністыю". І вось што расказвае Лідзія Горбач:

– Нашыя праблемы, як правіла, у Беларусі замоўчваюць. Даводзіцца сутыкацца з чэрствасьцю, нахабствам і цынізмам! Асабліва баліць, калі ўлады, якія абавязаныя абараняць законнасьць, наадварот парушаюць маёмасныя правы маёй сям’і, а значыць, і правы майго дзіцяці.

У спадарыні Горбач дачка Тацяна. Што яе чакае? Маленькая сацыяльная пэнсія, абмежаванае кола зносінаў, большая частка жыцьця – у хатніх сьценах...

– Гэтыя самотныя перакананьні трохі разьвейваюцца цяпер, – працягвае Лідзія Горбач. – Мы даведаліся аб адкрыцьці ў Чырвоных казармах аддзяленьня дзённага знаходжаньня інвалідаў з працоўным навучаньнем. Дзякуй Богу, што зьявіліся сябры, праца, надзея.

Чырвоныя казармы ў Бярозе – гэта былыя будынкі Бяроза-Картускага канцэнтрацыйнага лягеру. У 1934-1939 гадох ён разьмяшчаўся ў колішніх вайсковых казармах, збудаваных з чырвонай цэглы. Як удакладняе Беларуская энцыкляпэдыя 1996 году выданьня, канцэнтрацыйны лягер быў створаны паводле распараджэньня прэзыдэнта Польскай рэспублікі ад 17.06.1934 году для ізаляцыі "левых элемэнтаў" (камуністаў, рэвалюцыянэраў і інш.). Рэжым ўтрыманьня вязьняў у Чырвоных казармах быў жорсткі . Паводле няпоўных зьвестак, за гады існаваньня праз лягер прайшло мінімум 10 тысяч чалавек.

Шкада, што ў Бярозе, дзе цяпер больш як 30 тысяч насельніцтва, не знайшлося іншага будынку для працоўнай рэабілітацыі інвалідаў, як толькі Чырвоныя казармы. Усё-ткі гэтыя сьцены чулі крыкі катаваных. Чырвоная цэгла палітая крывёю вязьняў. У столі – шчарбіны ад стрэлаў.

Але што зробіш, калі патрэбы інвалідаў у Беларусі задавальняюцца па астатках сацыяльная палітыкі? Памяшканьні ў будынку Чырвоных казармаў разьмяркоўваюцца па два бакі доўгага калідору. Сьцены, што адмяжоўвалі цесныя камэры, разьбітыя. Створаны своеасаблівыя майстэрні.

За доўгімі агульнымі сталамі інваліды вырабляюць дзіцячыя цацкі з саломы й ільну. Тут жа шыюць уборы з каляровай тканіны. Дзейнічае таксама студыя малюнка. Нешта са зробленага прадаецца па дамовах у крамах. Паступаюць таксама заказы ад камбіната надомнай працы.

Зрэшты, каб інваліды не адчувалі сябе зачыненымі ў Чырвоных казармах, "Міжнародная амністыя", а таксама клюбы "Мацярынскае сэрца", "Сямейны ачаг", "Правінцыя", "Агеньчык спадзяваньняў" знаходзяць сродкі і вывозяць дзяцей на адпачынак. Раней былі паездкі ў Жыровічы, Хмелева і Мірскі замак. Цяпер плянуюцца падарожжы ў аграсядзібу "Шчодры заяц", Берасьце і Белавескую пушчу.

Галіна Баравая

18.02.2009

Тут актыўна высяляюцца дамы старой забудовы ў цэнтры. На іх месцы элітныя навабуды. А з людзьмі, якіх "папрасілі", адбываюцца дзіўныя рэчы.

У асноўным высяляюць у панэльныя амаль што "хрушчоўкі", якія кляпаюць па закрайках горада. Віншаваць людзей з палёгкай не даводзіцца і таму, што ім даюць цесныя метры. Юрысты гарвыканкама не вылазяць з судоў.

Чыноўніца жыллёвага сектара Вера Мельнік нібыта заявіла Івану Шыбайлу, чарговаму незадаволенаму, што ў судзе аніякіх шанцаў, бо яна ўжо і разведзеных, і нават хворых на сухоты ў адкрытай форме ссяляла ў аднапакаёўкі.

Праверыў гэтую інфармацыю: і сапраўды, ёсць адпаведныя рашэнні судоў першай і другой ужо інстанцыі. Так, з дому па Савецкай, 98 выселілі ў аднапакаёўку разведзеных 10 гадоў таму сужэнцаў Р., з якіх у былога мужа з’явілася новая сям’я. З таго сама дома выселілі трохпакаленневую сям’ю Волчакаў. Выселілі з двух асобных кватэраў у адну трохпакаёўку, прытым што ў бабулі Волчак адкрытая форма сухотаў. Дык няхай ідзе ў сацыяльнае жыльлё – так рассудзілі ў абласным судзе, куды Волчакі звярнуліся з касацыйнай скаргай на рашэнне суда першай інстанцыі.

Другім аргументам суддзяў было тое, што людзі не раздзялілі рахункі на камунальныя выплаты – плацілі за абедзьве кватэры агулам.

Іван Іванавіч Шыбайла дык якраз мае раздзельныя рахункі. У яго, аднак, другая замарочка: ён былы вайсковец і атрымаў кватэру яшчэ ў кватэрна-эксплуатацыйнай частцы. Калі жыллё адыйшло да горада, яму проста не далі ордэр.

– Цяпер мне кажуць, што са мной заключаная дамова на карыстанне жылплошчай, – кажа Шыбайла. – Я ім: дык пакажыце мне гэтую дамову! Там павінен стаяць мой подпіс. Не паказваюць.

У доме цераз дарогу па Мінскім завулку, 12 з такой самай плошчай сям’і – дочцы і маці – даюць пад высяленне двухпакаёўку, а мне трэба цяпер вось з былой жонкай з’язджацца., хоць мы ў разводзе ўжо шаснаццаць гадоў, жывем асобна. Як сяліцца з чужым чалавекам? – кіпіць былы вайсковец.

Адказ я шукаў у старшыні абласнога суда Тамары Іванаўны Сучок.

– Нашыя грамадзяне хітруюць, – кажа спадарыня Сучок. – Ведаюць яны добра законы. Суд не можа раздаваць кватэры, ён дзее на аснове наяўных дакументаў. У 1990-я гады некаторым людзям чыноўнікамі была аказана сацыяльная паслуга. Ільгота, скажам так.  Яны ў абыход існаваўшай чаргі атрымоўвалі пакойчык у часовае карыстанне, і цяпер мы не будзем гэта ўзаконьваць.

Я бачыў прадстаўляныя ў суды дакументы. Там і пісьмо за подпісам былога гарадзкога галавы Масько аб гарантыях на вылучаемую дадаткова кватэру, і зацверджаныя адпаведнымі службамі горада планы дамоў з новай планіроўкай, і ліцавыя рахункі аплаты за дзясяткі гадоў.

Таму пытаю спадарыню Сучок: а што, дзяржава не мае пераемнасці? Сённяшнія чыноўнікі не адказваюць за рашэнні сваіх папярэднікаў?

Атрымліваю адмоўны адказ. Dura lex but lex. Закон цяжкі але справядлівы.

Не такі ўжо і дурань, гэты закон, як мне здаецца. І Фэміда Брэсцкая блішчыць вокам з-пад павязкі. Бо і фактура гэтых справаў, як мінімум, паказвае: дух закона ў некаторых выпадках выпарыўся, памёр. Які ж прыярэтэт правоў дзіцяці, заяўлены было ў судзе нават адпаведнай дзяржаўнай службай, калі малых вымушаюць жыць з хворай бабуляй? І як размяняць разведзеным аднапакаёўку?

Аднак у Берасці ведаюць: тутэйшыя суды могуць не толькі смешна рассяляць  – яны і высяляць могуць без прадастаўлення жылля людзей, якія пражылі ў сваіх кватэрах дзесяткі гадоў.

Пётра Васілеўскі   

02.02.2009