Belnarod.org – Сайт региональных новостей от гражданских и профсоюзных активистов, журналистов и просто небезразличных людей

Сегодня на строительстве предприятия-эталона занято более 600 человек из 22 организаций. Работы ведутся в две смены, даже в выходные дни.

Оборудование для бумажного производства на общую сумму 36,8 миллионов долларов поставит завод, расположенный в Карелии. Половина оборудования уже прибыла. Другую ждут к концу этого года.  

Также используются итальянские, финские, чешские, румынские, словацкие, германские машины и технологии. Все монтируют и сдают в эксплуатацию представители фирм-производителей.

К концу будущего года первой очередью будет запущено современное лесопильное производство, способное переработать тысячу кубометров леса в сутки.

Первоначальные мощности фабрики газетной бумаги — 40 тысяч тонн бумаги в год. Этого хватит, чтобы удовлетворить потребности республики. Однако заранее закладывается возможность расширения объемов производства до 200 тысяч тонн.       

Современные очистные сооружения, построенные по замкнутому циклу, позволят свести до минимума воздействие предприятия на экологию, утверждают проектировщики. Стройка ведется параллельно с укладкой коммуникаций и асфальтированием подъездных путей.

Еще одно новшество — создание жилой застройки из коттеджей и двух 60-квартирных домов для работников предприятия. Они будут подбираться среди недавних выпускников белорусских технологических институтов.

Сергей Гутаревич

30.09.2006

У спажывецкай кааперацыі Магілёўскай вобласці сёлета зрываюцца нарыхтоўкі журавінаў. Меркавалі сабраць 250 тон. Ужо месяц дазволены збор, але на складах толькі 20 тон асенніх ягад.

У адрозненне ад грыбоў і яблыкаў, сяляне не вельмі хочуць збіраць і здаваць журавіны. І на гэта ёсць некалькі прычын. Па-першае, умовы надвор'я. Моцныя дажджы пачатку восені затапілі балоты. І хоць ягад там сёлета багата, але дабрацца да іх нялёгка.

Па-другое, не задавальняюць цэны. Аблспажыўсаюз прымае журавіны па 1900 рублёў за кілаграм. Гэта нават меней, чым летась, калі за кілаграм плацілі 2200 рублёў. Разам з тым, цяпер на Цэнтральным калгасным рынку ў Магілёве за літр журавінаў просяць 2,5 тысячы рублёў. 

У спажывецкай кааперацыі тлумачаць нізкія цэны сітуацыяй на знешнім рынку. Замежнікі набываюць замарожаныя журавіны толькі па долару за кілаграм. Гэта мала: напрыклад, у параўнанні з чарніцамі, за кілаграм якіх сёлета плацілі тры еўра, а таму і прымалі іх на Магілёўшчыне за пяць тысяч рублёў.

Беларусы лічаць, што журавіны – самыя карысныя для здароўя ягады, аднак замежнікі, відаць, маюць на гэты конт іншае меркаванне і робяць націск менавіта на чарніцы. Кажуць, гэта звязана з тым, што балоты, дзе растуць ягады, з'яўляюцца месцам найбольшага радыяцыйнага забруджання. Хоць спажывецкая кааперацыя Магілёўскай вобласці прымае журавіны толькі ў тых раёнах, якія лічацца найбольш чыстымі: Асіповіцкім, Бялыніцкім, Кіраўскім, Круглянскім, Глускім, а таксама Клічаўскім, які з'яўляецца самым "таварным" у вобласці.

Затое ўдвая болей, чым летась, Магілёўшчына нарыхтавала яблык і грыбоў. За яблыкі плацяць ад 100 да 800 рублёў, а за апенькі, якіх цяпер болей за іншыя грыбы, – паўтары-дзьве тысячы рублёў за кілаграм. З яблык у асноўным будуць рабіць пладовае віно, а замарожаныя грыбы маюць намер прадаць за мяжу.

Сяргей Гутарэвіч

29.09.2006

У Магілёве на Міжнароднай сустрэчы былых малалетніх вязняў фашызма сабраліся больш за сотню прадстаўнікоў з 11 краін. Раней іх саюз налічваў больш за паўмільёна чалавек, цяпер - каля 400 тысяч. 

Раз на год арганізацыі былых малалетніх вязняў збіраюцца ў адной з краін. Падчас гэтых сустрэч высветлілася, напрыклад, што найбольш трывалае становішча ў былых малалетніх вязняў ва Ўкраіне, дзе прыняты закон аб ахвярах вайны, які зняў большасць з мноства няпростых юрыдычных праблем. А складанасці ўзнікаюць у дзяржавах Балтыі – там адбылася пераацэнка гісторыі вайны, і ў Сярэдняй Азіі, дзе прадстаўніцтва былых малалетніх вязняў невялікае.

Што да Беларусі, дык тут у іх ёсць права бясплатнага праезду ў грамадскім транспарце, яны плацяць палову за тэлефон і, калі маюць інваліднасць, палову ад кошту камунальных паслуг. Раз на год – бяплатная паездка па Беларусі, і раз на два гады – бясплатная пуцёўка ў санаторый.

Людзі ўдзячныя, але адначасова лічаць, што ільготы маглі быць і большыя, бо дзеці найбольш пацярпелі ў часе Другой сусветнай вайны.

– Нашу сям'ю пагналі з Горацкага раёна ў Нямеччыну ў 1943 годзе, – узгадвае Галіна Рыбцова. – Прайшлі лагеры Асвенцым Брандэнбург, а затым, як скаціну ці рабоў, прадалі для работ у маёнтку нямецкага генерала. У мяне той час застаўся як набор карцінак, такі жахлівы дыафільм.

Міжнародны саюз былых малалетніх вязняў фашызму быў створаны яшчэ за савецкім часам, і тады налічваў больш за паўмільёна чалавек. Цяпер агульная колькасць сябраў – 400 тысяч, і штогод яна памяншаецца прыкладна на некалькі дзесяткаў тысяч чалавек. Людзі, якія называюць сябе апошнімі сведкамі фашысцкіх злачынстваў, сыходзяць з жыцця. Часта з крыўдай на тое, што дзяржава з грамадствам так і засталіся ў  даўгу перад імі.

Сяргей Гутарэвіч

28.09.2006

У конкурснай праграме IX Міжнароднага фестывалю фільмаў "Анімаёўка-2006", які адбыўся ў Магілёве, сюрпрыз – з'явілася стужка на роднай мове.

Арганізатары не бяруцца ўдакладніць, калі апошнім разам на фестывалі гучала беларускае слова.

Стужку "Як служыў я ў пана" зняў рэжысёр Уладзімір Пяткевіч. Дзесяціхвілінны "мульцік" створаны на аснове аднайменнай беларускай народнай песні. Гісторыя парубка, які пачаў служыць у пана за скарыначку хлеба, а потым атрымаў цялёнка з быком і ўрэшце ажаніўся ды стаў шчаслівым, спадабалася магілёўскай публіцы. Рэжысёр гэтай стужкі атрымаў прыз за зварот да вытокаў нацыянальнай песенай культуры. 

Асноўная мова "Анімаёўкі" – руская. Сёлета ў фестывалі бралі ўдзел анімацыйныя студыі з дзевяці краін, былых савецкіх рэспублік. Аніматары на постсавецкай прасторы часта працуюць на мове "старэйшага брата", бо разлічваюць на пракат сваіх работ і ў суседніх краінах.

Менавіта эканамічнымі, а зусім не палітычнымі прычынамі тлумачылі сваю рускамоўнасць і беларускія рэжысёры-аніматары. Паводле іх, дубляванне каштуе шмат, таму прасцей рабіць стужку адразу па-расійску. Аднак і гледачы, і рэжысёры спадзяюцца, што сітуацыя зменіцца.

– Я жадаю "Анімаёўцы", каб на наступны, юбілейны для фестываля год у конкурснай праграме было прадстаўлена больш беларускіх анімацыйных фільмаў, а не два, як сёлета, – сказаў на прэс-канферэнцыі рэжысёр-аніматар з Мінска Міхаіл Тумеля, які ўваходзіў у склад журы.

Паводле яго, трэба разумець, што анімацыя – гэта дарагая "цацка", і краіна павінна рупіцца пра стварэнне мультфільмаў на роднай мове, з нацыянальнымі традыцыямі. Якраз над новым беларускамоўным праектам цяпер і працуе Міхаіл Тумеля.

Пакуль жа большасць прызоў і падарункаў дасталася расійскім анімацыйным студыям. Галоўны прыз – "Крыштальны аловак" і 10-грамовы злітак золата – атрымаў маскоўскі рэжысёр Алег Ужынаў.

Сяргей Гутарэвіч

26.09.2006

Шесть мстиславских поросят в эти дни усиленно тренируются по особой программе. Через пару недель им предстоит стартовать в поросячьих бегах, которые состоятся на ярмарке-фестивале.

Первые пробные "соревнования" прошли в самом Мстиславле. Двухмесячные поросятки местного свинокомплекса "Вихра" Машка, Васька и Черныш, наряженные в специально для них пошитые шапочки и передники, состязались в беге на скорость по специально сооруженному загону. Желающие делали ставки на победителя по тысяче рублей.

Как рассказали сотрудники "Вихры", далеко не всякий поросенок может стать спортсменом. Например, представители традиционной крупной белой породы тренировкам практически не поддаются. Зато свинки белорусской черно-пестрой породы оказались смышлеными и восприимчивыми. Они быстро несутся к миске с едой, стоящей на дальнем конце загона, и очень радуются награде — сладкому яблоку из рук тренера.

У всех бегунов с пятачками равные условия тренировок, питания и содержания. Им 2-2,5 месяца от роду и вес до 30 килограммов. Кормят их обычным комбикормом и, в отличие от современных профессиональных спортсменов, не пичкаю химией. Так что пробы на допинг пройдут без лишнего визга.

Предполагается, что в Бобруйске в состязаниях примут участие шесть поросяток в двух забегах. Будет работать тотализатор.

Кстати, в Мстиславле бега имели огромный успех. Организаторы представления надеются, что зрительский ажиотаж ожидает их и в Бобруйске.

Сергей Гутаревич

22.09.2006

В хозяйстве "Заря" Могилевского района появилась своя авиация. Высота полетов едва достигнет 30 метров. Экипажу парашюты не положены.

Мечта фермера из монолога артиста Геннадия Хазанова времен советской перестройки о вертолете, чтобы «навоз сверху разбрасывать», после определенной трансформации недавно воплотилась в ЗАО "Агрокомбинат "Заря". Теперь в крестьянской собственности – два самолета АН-2, прозванные в народе "кукурузниками".

Навоз, конечно, с самолетов никто разбрасывать не собирается. Но вовремя подкормить и защитить посевы от сорняков и вредителей – это прямая обязанность "авиаторов от земли". А в "Заре", которая считается одним из лучших хозяйств Могилевской области, около 7,5 тысячи гектаров сельхозугодий. Главный же плюс в работе авиаотряда – он может работать на тех полях, в которые из-за грязи не въехать на тракторе, как было в этом году. Да и действуют «кукурузники» быстрее.

В связи в новшеством, в «Заре» появились авиаотряд из 10 человек и должность заместителя директора по авиации. Ее занял Виктор Сасин, имеющий 30-летний стаж пилота. Он же и перегонял самолеты из Барановичского авиаремонтного завода в Могилев на местный аэродром. Своей взлетной полосы в «Заре» пока нет, но, как обещают, она появится в течение месяца.

В советские времена при Могилевском аэропорте существовал отряд сельхозавиации, который работал не только на полях близлежащих хозяйств, но обслуживал земли и приграничных российский колхозов. Однако уже полтора десятка лет он расформирован. Свои самолеты удалось сохранить лишь двум хозяйствам Могилевщины: "Рассвету" имени К. Орловского Кировского района и кричевской "Бели". Теперь к ним добавилась "Заря".

Кричевские летчики из своего опыта уверяют, что самолеты на селе окупаются и вполне рентабельны:

– Весной на поле не влезешь, а посевы надо подкормить. Мы подсчитывали: по сравнению с наземной обработкой, воздушная дает прибавку урожая зерновых 4-5 центнеров с гектара, а то и больше.

Говоря же о разнице между авиацией большой и местной, могилевские "мимино" называют высоту полета. Она едва достигает 30 метров, так что экипажу даже парашюты не полагаются.

Сергей Гутаревич

21.09.2006

Беспраблемны залік абыходзіўся студэнтам прыблізна ў дзесяць тысяч з чалавека. Затое выкладчыку курса "Асновы патрыятычнага выхавання" гэта каштавала шасьці гадоў калоніі.

На мінулагодняй зімовай сесіі 56-гадовы палкоўнік у адстаўцы намякнуў: хацеў бы атрымаць у якасці падарунка ад курса газонакасілку. Дзесятак тысяч рублёў з кожнага за беспраблемны залік? Чаму б не! І выкладчык атрымаў газонакасілку. Заадно –  спіс студэнтаў, якія здалі грошы на яе.

Старасце іншай групы магілёўскага дзяржаўнага універсітэта гарантыяў у пагалоўнай паспяховай здачы заліка выкладчык не даваў, але ўсё ж указаў дакладнае месца і час перадачы яшчэ аднаго "падарунка". Так у багажніку "Мерсэдэса" палкоўніка-адстаўніка з'явіўся пакунак: шэсьць бутэлек гарэлкі, цыгарэты, сок, некалькі кілаграмаў садавіны.

Потым яшчэ дзве групы паклапаціліся аб харчова-алкагольных пакетах для выкладчыка, і кожны з іх каштаваў не менш за 130 тысяч рублёў – то з нятаннай каўбасой, то з каньяком. Праўда, у апошнім выпадку працэс перадачы "падарунка" ўжо здымалі на відэакамеру супрацоўнікі праваахоўных органаў.

Следства ўстанавіла, што выкладчык атрымаў хабару на суму больш за 700 тысяч рублёў. На судзе ён казаў, што гэта былі ўсяго толькі навагоднія падарункі, ніякім чынам не звязаныя з іспытамі і залікамі. Маўляў, звычайная ўдзячнасць з боку  за чалавечае стаўленне. Аднак суд такую трактоўку не прыняў і прызнаў былога выкладчыка вінаватым у хабарніцтве. Ён будзе адбываць тэрмін у калоніі узмоцненага рэжыма, а газонакасілка і харчы, якія не сапсаваліся, канфіскаваны ў даход дзяржавы.

– Падарункі выкладчыкам – гэта зусім не рэдкая з'ява ў навучальных установах, – лічыць магілёўскі студэнт. – Аднак не трэба быць такім хцівым і цягнуць грошы з бедных студэнтаў. Няхай і іншыя выкладчыкі трохі баяцца, ведаюць мяжу паміж сапраўднай удзячнасцю і элементарным хабарніцтвам.

– Канечне, браць падарункі ад студэнтаў у абмен на гарантыю добрых адзнак – гэта вельмі дрэнна, і прысуд, напэўна, справядлівы, – так пракаменціраваў сітуацыю адзін з супрацоўнікаў Магілёўскага ўніверсітэта. – Аднак тое, што універсітэтскі выкладчык браў алкаголь і харчы – гэта таксама сведчанне нізкага сацыяльнага статуса гэтай праслойкі беларускага грамадства.

Сяргей Гутарэвіч

18.09.2006

В этом году сделать бизнес на грибах значительно проще, чем выиграть в лотерею. На Могилевщине боровики превращают в телевизоры и холодильники. О здоровье задумываются немногие.

Теоретически, не боясь радиации грибы на Могилевщине можно собирать лишь на территории Осиповичского и Глусского районов. Более того, специалисты предупреждают, что из-за проливных дождей они накопили вредные для здоровья примеси. Нужна обязательная проверка. По данным радиационной гигиены облЦГЭ и ОЗ, каждая третья проба оказалась грязной. А превышение содержания радионуклидов в собранном на пострадавших от радиации районов порой превышало норму в 7-13 раз.

Но ни на сбор, ни на покупку грибов эта информация существенно не влияет. Народ кует железо, пока горячо. Одни зарабатывают, другие — лакомятся.

— Мы уже заработали на новый телевизор, — хвалится одна из собеседниц, промышляющая грибами на трассе Могилев - Минск возле Белынич. — Теперь собираем на холодильник. И думаю, это вполне реально.

Ее соседка рассказывает: в деревне есть мужик, который и живет-то исключительно дарами леса. Официально нигде не работая, он трудится только в ягодно-грибной сезон. А потом целый год дома сидит, не бедствует.

Сегодня главный на рынке — боровик. Эти красавцы достигают огромных размеров. Хотя у гурманов больше ценятся молодые небольшие грибы. Кстати, в заготовительных конторах тоже. В лесу всего много, но цены держатся странно высокими: за 5-литровое ведерко боровиков продавцы просят не менее как 30 тысяч рублей.

Прочие, рангом ниже, конечно, дешевле. Такое же ведро "польских" боровиков можно сторговать за 8-10 тысяч. А  "всякие" грибы вообще можно купить за пятерочку.

Цены вниз идут разве что в заготконторах. Здесь боровики берут за 8 тысяч. Лисички по 3-4 тысячи за кило, подосиновики — за полторы, а грузди и вовсе по 800 рублей.

— Грибы люди несут даже не корзинами, а бочками. На тележках привозят, — рассказывает один из работников райпо Белыничского района. — Идут один за одним каждый день. Только бери да деньги плати. Так что не удивлюсь, если кто-то при желании может и машину за грибы купить.

По предварительным данным, кооператоры области уже заготовили более трех тонн. Коммерсанты, а скупкой у населения даров леса в области официально занимаются 46 предпринимателей и частных фирм, —  более 75 тонн.

Cергей Гутаревич

15.09.2006

Прысядзібныя ўчасткі магілёўскіх вяскоўцаў вымаклі, счарнелі, паляглі, прараслі. Ёсць сельсаветы, дзе з паўтысячы надзелаў убраны і абмалочаны толькі некалькі дзесяткаў.

Жніво зацягнулася ў звязку са складанымі пагоднымі ўмовамі. Напрыклад, у Краснапольскім раёне падлічылі: у іх больш за трыццаць дзён ліў дождж, у Клімавіцкім за ўсю ўборку выдалася толькі некалькі сонечных дзён. Цяпер, калі нарэшце прыйшло "бабіна" лета, камбайны працуюць выключна на палях гаспадарак. Прыватнікам – абяцанкі-цацанкі.

Аднак некаторыя гаспадары ўвогуле адмаўляюцца ад дапамогі камбайнамі. Бо выдаткі на замову тэхнікі значна большыя, чым вынік намалоту.

Вось тыповы прыклад: крычаўскі селянін насеяў збожжавыя на 30 сотках, аднак на палеглым полі можна сабраць толькі некалькі мяхоў збожжа. Уборка соткі кабайнам і абмалот каштуюць ад 1000 да 2000 рублёў. У залежнасці ад таго, ці ёсць у сялянскай сям'і працаўнікі гаспадаркі. Нават калі давядзецца заплаціць толькі 30 тысяч рублёў, убіраць ураджай ужо нявыгадна. Таму што мех пшаніцы цяпер можна набыць за дзевяць тысяч рублёў. Такі сумны расклад.

Недзе хвалююцца, ці паспеюць ўбраць і абмалаціць іх надзелы да таго, як зноў пойдуць дажджы. У іншых месцах сяляне самі просяць пачакаць з уборкай: збожжавыя хоць крыху прасохнуць.

– А што датычыцца намалотаў, дык гэта як каму пашанцавала, – гаворыць гаспадыня з Круглянскага раёна. – У каго палегла, у каго прарасло – страты вялікія. Што ж зрабіць, калі такі няўдалы год. А як ёсць што сабраць, то збяруць. Яшчэ ніколі так не было, каб у людзей няўбраныя ўчасткі засталіся на зіму. Гэта ж не калгаснае – сваё... Памруць, а ўбяруць.

Сяргей Гутарэвіч

14.09.2006

Государство покупает молоко по 366 рублей за литр. Два литра сдал – даже на буханку хлеба не хватит.

 – Еще лет 15-20 назад у нас в деревне коров в каждом дворе держали. Пастуха нанимали, чтобы стадо пасти. А теперь осталась одна корова на всех, – рассказывает житель деревни Затишье Шкловского района. Там когда-то был колхоз с многообещающим названием "Путь к коммунизму". – Старые скотину держать уже не могут, а молодые не хотят. Такая вот революционная ситуация получается.

В близлежащем агрогородке Говяды на две сотни подворий около 30 буренок. Хотя хозяйство и сено для них выделяет, и задержек с расчетами за сданные излишки нет. Все одно сельчане не хотят возиться с ними. Как объяснила одна из местных жительниц, молоко можно и в магазине купить. Так зачем свою корову держать?

Сегодняшняя ее цена, кстати, немаленькая – миллион рублей. По словам людей прокормить одну корову можно, имея под гектар земли, посеяв картошку, траву, зерновые. Свою силу и время при этом никто не учитывает. Одних такой расклад отпугивает, а другие не очень опасаются.

– Пока силы есть, буду корову держать, потому что она меня кормит, – признается Анна Никитична. – У меня пенсия 250 тысяч рублей. Внуки приедут – чем покормить? А так и творожок домашний, и сметана, и блинчики, и оладушки… Да и простое свое молоко гораздо вкуснее, полезнее магазинного.

Депутаты сельсоветов, на которых возложили функции по сбору молока у населения, надеятся на отдачу от программы развития личных подсобных хозяйств. Приняли ее несколько лет назад. Теперь многие ждут не дождутся, чтобы она заработала по-настоящему, а не оставалась только на бумаге.

Но по мнению председателя облисполкома Бориса Батуры, частные подворья – показатель недоработок в общественном секторе производства. По идее, куда лучше, если крестьянин после работы не к своей скотине спешит, а отдыхает.

– Надо создать такие условия на селе, чтобы человек мог заработать и на молоко, и на одежду, и на отдых, – вторит один из председателей сельсоветов. – В противном случае, что толку в асфальте и горячей воде, которые появились в агрогородках? Человек, работавший от рассвета до заката на себя и на колхоз, всех этих удобств просто не заметит. Горожане ведь коров не держат. А работают не больше крестьян.

По статистике, количество сельскохозяйственных земель у жителей Могилевщины за последние три года сократилось со 192 до 178 тысяч гектар. За 10 лет поголовье крупного рогатого скота в частном секторе снизилось с 91 до 48,4 тысяч тысячи голов, в том числе коров — с 85,4 до 41,9 тысяч. Свиней — с 221 до 107 тысяч. С 2001 года постоянно снижается поголовье лошадей.

Местные власти пока не определились, как оценивать смену традиционного сельского уклада с огородом за домом и скотиной в пуне. С одной стороны, они объясняют это старением населения и новорожденным крестьянским иждивенчеством. С другой, ссылаются на улучшение качества жизни деревенских жителей и приближение сельского уклада к городскому.

Судя по всему, победит та точка зрения, которую поддержит высокое начальство.

Сергей Гутаревич

14.09.2006

У Магілёве 21-23 верасня адбудзецца IX Міжнародны фестываль анімацыйных фільмаў . Сёлета ў конкурснай праграме стужак на беларускай мове няма. Але арганізатары не бачаць у гэтым палітычнага падтэксту.

Студыя "Беларусьфільм" прадстаўляе ў Магілёве новыя работы айчынных аніматараў. Зразумець, да якой нацыянальнай мастацкай школы яны належаць, можа толькі спецыяліст. Гледачам застаецца толькі здагадвацца. Бо, як правіла, агучваюцца беларускія мульцікі па-руску.

Кіраўніцтва фестывалю бачыць у гэтым не палітычную, а эканамічную праблему. Справа ў тым, што пераагучанне каштуе немалых грошай. Вось чаму звычайна адразу абіраюць мову, якая забяспечыць шырокі пракат у суседніх краінах. Паводле папярэдняй інфармацыі, сёлета ў конкурснай праграме таксама не будуць прадстаўлены анімацыйныя фільмы на беларускай мове.

Замежныя стужкі звычайна дэманструюцца без перакладу. Арганізатары фестывалю лічаць, што гледачу і так усё зразумела. Аўтары мультфільмаў проста тлумачаць сябрам журы і публіцы агульны змест.

Ідэя фестываля – папулярызацыя лепшых твораў сусветнай і айчыннай анімацыі. У яго межах адбудуцца кінапаказы ў Магілёве і сельскіх раёнах вобласці. Традыцыйна мультыплікатары радуюць выхаванцваў дзіцячых дамоў і школ-інтэрнатаў, наведваюць дзіцячыя святы, арганізуюць спецыяльныя конкурсы, творчыя сустрэчы.

Сёлета на фестываль запрошаны народная артыстка Расіі Ірына Мураўёва і кіраўнік дзіцячага кіначасопіса "Ералаш" Барыс Грачэўскі. Квіток на кінапаказы будзе каштаваць 500 рублёў.

"Анімаёўку" праводзіць прадпрыемства "Магілёўаблкінавідэапракат" пад эгідай міністэрстваў культуры і адукацыі. На сёлетні конкурс арганізатары адабаралі амаль паўсотні стужак Іх прадставілі 22 студыі з Беларусі, Расіі, Украіны, Латвіі, Літвы, Эстоніі, Арменіі, Казахстана і Узбекістана.

Сяргей Гутарэвіч

11.09.2006

За паўгода горад наведалі каля двух тысяч турыстаў. Траціна з агульнай колькасці – замежнікі, прыезды якіх звязаны з абменамі дэлегацыямі і спартыўнымі спаборніцтвамі.

Магілёўскі гарсавет зацвердзіў днямі спецыяльную праграму развіцця турызма да 2010 года. Хоць у ёй хапае агульнадэклярацыйных момантаў, дэпутаты прагаласавалі адзінагалосна.

Цяпер над прыцягненем турыстаў працуюць 19 фірм і арганізацый горада. Сёлета, паводле планаў, будуць аказаны турыстычныя паслугі на 1,5 мільярдаў рублёў, а ў наступным годзе – ужо на 2 мільярды.

– Я бачу як хібы прынятага дакумента, так і тое, што цяпер ён пакуль аб'ектыўна не можа быць больш канкрэтным, – сказаў дэпутат Кірыл Шарапкін ад Аб'яднанай грамадзянскай партыі. – Справа ў тым, што пакуль у нас няма лічбаў, колькі менавіта каштуе ўзвядзенне запланаваных турыстычных аб'ектаў.

Фінансаванне лічаць слабым месцам праграмы і калегі Шарапкіна. Мяркуецца, яна пачне ажыццяўляцца за кошт уласных сродкаў выканаўцаў і тых грошай, якія прадугледжаны на развіццё турызма ў гарадскім бюджэце.

Паводле праграмы, у Магілёве павінен з'явіцца канкурэтназдольны турцэнтр, які б задаволіў патрэбы і беларусаў, і замежнікаў. На гэты момант Магілёў не можа прадаставіць патрабавальным замежным турыстам дастойныя ўмовы пражывання. Магчыма, яны з'явяцца пасля рэканструкцыі вялікай гасцініцы "Магілёў", дзе ўсё яшчэ камфорт савецкага ўзору і ўзросту.

– У нас ёсць што паглядзець, але ўзровень сервісу кульгае, – зазначае Кірыл Шарапкін.

Яшчэ некалькі гадоў таму колькасць турыстаў ішла ўсяго на дзесяткі чалавек. Але сталіца Прыдняпроўя паступова развівалася: з'явілася прыгожая пешаходная вуліца Ленінская; на плошчы Зорак усталявалі скульптуру Зорніка і адчынілі магазін магілёўскіх сувеніраў; пабудавалі заасад і забаўляльны комплекс "Беларуская вёска"; запрацаваў мемарыяльны комплекс "Буйніцкае поле", прысвечаны абароне Магілёва ў 1941 годзе і пісьменіку Канстанціну Сіманаву. Аднак гэтага далёка не дастаткова для масавага турызма.

–  На жаль, Магілёў быў вельмі разбураны ў вайну, засталося мала старажытных будынкаў, які прыцягваюць увагу турыстаў, – лічыць старшыня гарсавета Валерый Свістуноў. – Але мы спрабуем выціснуць усё, што магчыма, з нашых рэальных магчымасцей. Імкнемся развіваць інфраструктуру, гасцінічны сервіс і будаваць болей цікавых аб'ектаў.

Націск у горадзе на Дняпры робіцца на водны турызм. Плануецца набыць пасажырскі цеплаход, пабудаваць прычалы і кафэ на рацэ. На поплаве з'явіцца парк адпачынку, а ў цэнтры – Ратуша. У Пячэрскім лесапарку  пабудуюць другую чарга слаламнай трасы "Гарналыжны ліцэй".

Сяргей Гутарэвіч

11.09.2006

Паляўнічыя на каляровыя металы, якія скралі з могілак і спрабавалі збыць бюст Героя Савецкага Саюза Андрэя Мельнікава, асуджаны

Бюст з магілы героя-афганца на Польскіх могілках у Магілёве знік уначы прыканцы мая. Наш сайт паведамляў пра гэта здарэнне і тое, што злодзеяў літаральна праз 10 дзён злавілі.

Найменшы тэрмін пазбаўлення волі атрымаў непаўнагадовы ўдзельнік кампаніі: 17-гадовы юнак наступныя паўтары гады правядзе ў выхаваўчай калоніі. Астатнія тры чалавекі – гэта маладыя людзі 20 ці крыху болей гадоў, якія нідзе не працавалі, – пакараныя двумя з паловай гадамі ў калоніі агульнага рэжыму. Прысуд пакуль не ўступіў у законную сілу: у асуджаных ёсць яшчэ час абскардзіць яго.

Грамадскі рэзананс падзеі і прыбытак ад продажу скрадзенага бюсту аказаўся несуразмерныя. Паводле прызнання на судзе, злодзеі адпілілі металічны кавалак ад пастамента вагой каля кілаграма і прадалі яго толькі за 3,5 тысячы рублёў. Сам бюст унутры аказаўся полым, і таксама вялікай каштоўнасці у сэнсе металу не меў.

Яго давялося адрэстаўраваць: злодзеі адпілілі толькі кончык носа – відаць, для таго, каб ацаніць якасць метала. Нядаўна бюст Андрэя Мельнікава зноў усталявалі на магіле.

Сяргей Гутарэвіч

08.09.2006

90 процентов всего картофеля Могилевщины выращивается не на полях колхозов и фермеров, а на приусадебных участках сельчан. Именнно их урожай будет играть главную роль на картофельном рынке.

Могилевские "бульбаши" озабочены: надежды на то, что год будет урожайным, опять не оправдываются. Могилевчанка Любовь Олеговнв на дачном участке в деревне Волоки уже управилась с огородом:

– В июле жара была запредельная, а сейчас дожди все залили. Думала, картошки совсем не будет. За домом она действительно погнила, а за парником, где повыше, очень хорошая бульба, крупная. Как раз на драники.

– Два года назад мы столько выкопали, что даже продавали, – рассказывает Илья Максимчук, житель пригородной деревни. – А теперь только себе оставляем. Соседи, у которых поле в низине, вообще думают все просто перепахать, чтобы не мучиться.

Специалисты облсельхозпрода пока осторожны в своих прогнозах, как и руководители хозяйств.

– Я действительно не помню, чтобы за последние лет 30 так  лило, – признается глава крестьянского хозяйства "Элитхоз "Диана" Шкловского района Владимир Малиновский, у которого под картошкой 227 гектаров. – Но, как говорится, если угодно Богу и живы будем, надеемся собрать 250-300 центнеров с гектара. Но из-за воды в поле не влезть.

На экспериментальной базе "Дашковка" Могилевского района вовсе уже готовы продавать и семена, и крупный продовольственный картофель любому потребителю. Не подтвердили опасения о "гнилом" урожае и в знаменитом "Рассвете" Кировского района. Мол, только бы погода, а картошку соберем.

Но в том-то и дело, что более 90 процентов всего картофеля Могилевщины выращивается не полях колхозов и фермеров, а  на приусадебных участках сельчан. И именно их урожай будет играть главную роль на картофельном рынке.

Как потери свести к минимуму? Специалисты советуют: выкопанный урожай должен дней десять посохнуть в темном месте. Этого срока хватит, чтобы гнилые и больные клубни себя проявили. После переборки картошку можно смело закладывать на хранение.

Сергей Гутаревич

08.09.2006

Вопреки бодрым заявлениям чиновников о том, что система образования встречает очередной учебный год на должном уровне, родители и дети не испытывают особого энтузиазма.

1 сентября в Костюковичском, Кричевском и Шкловском районах открылись четыре комплекса "школа-сад", в Кличеве новая школа, а в Костюковичах — первая в районе гимназия. Таким образом, в области сейчас шестнадцать гимназий и шесть лицеев.

Если разобраться, не так уж и много. Даже мало. Но об этом в День знаний предпочитали вслух не говорить. Между тем родители и старшеклассники толковали между собой о том, что должное образование сейчас, как правило, можно получить только в перепрофилированных в соответствии с требованиями времени учебных заведениях. Однако те же лицеи с гимназиями требуют больших капиталовложений, опытных педагогов. Но и с первым, и со вторым в области туговато.

По большому счету замолчали на торжественных линейках и такой факт: вопреки обещанному не открылись одна средняя школа, четыре базовых и шесть начальных.

Подпортила праздничную картину и следующая статистика: две "двенадцатилетки" реорганизованы в базовые, а шесть комплексов "школа-сад" превратились либо в начальные школы, либо в детсады. Причину власти объясняют просто: потенциальных учащихся становится все меньше (хотя в этом году первокласснков больше прошлогоднего аж на 325 человек!), а время требует экономии на всем. Даже не образовании.

Ни для кого не секрет: сокращение чила учебных заведений в провинции весьма болезненная проблема. Прежде всего она сопряжена с неудовлетворительной организацией доставки детей из отдаленных деревень туда, где они теперь вынуждены учиться.

— Даже если транспорт есть, это еще не значит, что он будет забирать ребят ежедневно и точно по расписанию, — рассказывает мать двоих школьников из Белыничского района. — В прошлом году сплошь слышала о проблемах: то поломки, то бензина нет... Так что детям до школы осенью на велосипедах частенько добираться доводилось, а зимой на попутках. Иногда и вовсе занятия пропускали.

Между тем в управлении образования облисполкома пытаются бодро рапортовать: в этом году закуплено двадцать школьных автобуса, а еще тридцать планируют получить до конца декабря. Однако на вопрос, значит ли это, что транспортные проблемы теперь исчерпаны, ответили уклончиво. Мол, быть их не должно, да разве от всего застрахуешься?

Сергей Гутаревич

01.09.2006